Ülkemizde eğitim-öğretim kurumlarında, kişi hak ve özgürlüklerinde, siyasi partilerde, sivil toplum örgütlerinde ciddi değişim ve dönüşümler yaşanmakta. Tarikatların sivil toplum örgütü olarak tanımlanması geldiğimiz noktayı anlatmaya yeterli sanırım.

Son yıllarda yaşadıklarımız toplumsal güveni ciddi düzeyde sarsmakta, bireylerin birbirlerine, kurumlara, yasalara veya adalet duygusuna olan inancının zayıflamasına neden olmakta. Yaşananların pek çok nedeni var şüphesiz, ancak en önemlisi etik ilkelerin zedelenmesi, dejenere olması ve özünden uzaklaşması olduğu görüşündeyim.

Etik ve hukuk ikisi de insan davranışları ile ilgili olduğu için önemli, ancak bir diğerinin yerine geçemez. Etik kişisel, kültürel ve toplumsal değerlere dayanan kavramlar bütünüdür. Hukuk düzeni sağlamak için siyasi otorite tarafından desteklenen ve uygulanan kurallar sistemidir. Ancak anayasa hukuku ve idare hukukunun etik standartları da içerdiği bilinmektedir. Etiğin yasalardan önce geldiğini ve hukukun temelini oluşturduğu görüşü yaygındır.

Genel kabul gören temel etik ilkeler: Kararların özgürce verilmesi (özerklik), adalet, zarar vermeme, dürüstlük, yarar sağlamak olarak sıralanabilir. İlişkilerde ve mesleki uygulamalarda güvenilirlik, saydamlık ve gerçeğe uygun hareket etme esastır. Objektiflik (önyargısız davranmak, kararları gerçeğe göre vermek), saygı ve sorumluluk da değerler arasındadır. Etik yazılı olmayan değerler olup doğru ve yanlış, iyi ve kötü olanla ilgilenen felsefe dalıdır. Kültürel normlardan, mesleki değerlerden dini inanç ve toplumsal uzlaşmadan kaynaklanır. Gücünü vicdan ve akıldan alır.

Her meslek grubu (tıp, hukuk, sanat, iktisat vb.) etik ilkeleri ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Devlette yönetim etiği hukuk kadar önemlidir. Kararlar alınırken ve görev sürecinde dürüstlük, adalet, saydamlık ve hesap verebilirlik gibi........

© Cumhuriyet