Dün montaj, bugün yapay zekâ - Çağrı Işıklıoğlu
2023 seçimlerinde miting meydanlarında gösterilen montaj görüntülerini anımsayalım. O gün tartıştığımız konu, görüntülerin nasıl bir araya getirildiğiydi. Bugünse çok daha derin bir sorunla karşı karşıyayız: Yapay zekâ, hiç yaşanmamış bir olayı yaşanmış gibi gösterebiliyor.
Bir siyasetçiye söylemediği sözler söyletilebiliyor. Bir insan, hiç bulunmadığı bir toplantının görüntülerine yerleştirilebiliyor. Üstelik bu içerikler, gerçeğinden ayırt edilmesi giderek zorlaşan bir inandırıcılıkla ve saniyeler içinde yayılabiliyor. Artık yalnızca duyduklarımızı değil, gözlerimizle gördüklerimizi de sorgulamak zorundayız.
Fakat tehlike yalnızca sahte görüntüler değil. Gerçek bir kayıt da “Bu yapay zekâyla üretilmiş” denilerek kolayca reddedilebilir. Yalanın gerçek gibi sunulabildiği, gerçeğin ise “yalan” diye geçiştirilebildiği bir döneme giriyoruz. Böyle bir ortamda kaybedilen yalnızca doğru bilgi değil; toplumun üzerinde konuşabileceği ortak bir gerçeklik zemini.
TOPLUMUN GERÇEĞİ ÖĞRENME HAKKI
Bir demokrasinin işlemesi için herkesin aynı görüşte olması gerekmez. Ama farklı görüşlere sahip insanların, en azından olayların ne olduğuna ilişkin güvenilir bilgiye ulaşabilmesi gerekir. Ortak gerçeklik duygusu aşındığında siyasi tartışma, fikirlerin yarışından çıkıp birbirine rakip kurguların mücadelesine dönüşür.
Üstelik Türkiye’de gerçeğe ulaşmanın önündeki engel teknolojik manipülasyondan ibaret değil. Bağımsız basın üzerindeki baskılar, yayın........
