Gagavuz Türkleri yeni krizin içinde
Geçen hafta Kiev’deki bir basın toplantısında iki cumhurbaşkanına (Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ve Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu) Cumhuriyet adına sorular sordum. Zelenski’nin söylediklerini bir diğer yazıya bırakarak burada Moldova cumhurbaşkanıyla konuşmama değineceğim.
Doğu Avrupa’da Ukrayna’dan sonra patlamaya hazır barut fıçısı Moldova. Burası, 30 bin kilometrekare civarında yüzölçümü ve -göçlerden sonra- 2.5 milyonu bile bulmayan nüfusuna karşın kendi içinde çok sayıda siyasi ve etnik çatışma unsuru barındırıyor. Ayrıca konumu nedeniyle ne Rusya’nın ne de Batı’nın kendi kaderine bırakmak isteyeceği ülkelerden...
Etnik Moldovalılarla Rumenler aynı kökenden. Bu nedenle zaman zaman Romanya’yla Moldova’nın birleşmesi gündeme geliyor. Rumen milliyetçileri 1918 yılındaki “Büyük Romanya”ya dönülmesini savunuyor ve Moldovalı diye ayrı bir halkın olmadığını, bunun bir Sovyet icadı olduğunu savunuyor. Kısaca söylersek bugünkü Moldova toprakları bir zamanlar Boğdan Prensliği’nin parçasıyken 1812’de Rusya’ya katılmış, 1918’de Romanya burasını tekrar ele geçirmiş, 1940’taysa Romanya burayı Sovyetler’e teslim etmişti. İşte bu 1918-1940 dönemi Moldova’da farklı kesimler farklı şekilde değerlendiriyor.........
