Dosyamız: Verimlilik ve çarkların dönüş hızı.

İntıra Bey ile “İkili Oran Analizi” yazı dizisi serisinin ikinci günündeyiz. Borsa gurusu Peter Lynch der ki; "Bir şirketin envanterindeki (stok) artış, genellikle kötüye işarettir. Eğer stoklar satışlardan daha hızlı büyüyorsa, bu şirketin başı beladadır." Biz bugün sadece stoklara değil, o malı sattıktan sonra parayı kasaya ne kadar sürede koyduğumuza da bakacağız.

Yazı dizimizde hesaplamalarımızı Finnet’in Analiz Expert (https://www.analizexpert.com/tr) Ürününü Kullanarak yapacağız.

Bilanço Dedektifinin büyüteci: İki kritik veri1. Stok devir hızı: Şirket elindeki malı yılda kaç kez satıp bitiriyor? Bu rakam ne kadar yüksekse, şirket o kadar "taze" ve talep gören bir iş yapıyordur.

2. Alacak tahsil süresi: Malı sattık ama para nerede? Bu rakam (gün cinsinden) ne kadar düşükse, şirket o kadar "nakit gücü yüksek" çalışıyordur.

Hız tutkunları ve yavaşlayanlarElimizdeki listeyi bir stratejist gözüyle taradığımızda, sektörlerin doğasıyla birleşen ilginç hikayeler çıkıyor:

1. Enerji ve hizmet: Stok tutmayan devler

Listede ENTRA (49.895) ve AKFYE (1.328) gibi enerji şirketlerini çok yüksek rakamlarda görüyoruz. Bu şaşırtıcı değil; elektriği depolayıp stoklayamazsın, üretir ve anında sisteme verirsin. Bu yüzden stok devir hızları teorik olarak yüksektir yakındır. Burada asıl bakılması gereken Alacak Tahsil Süresi. Enerji devleri parayı 9-15 günde tahsil ediyorsa (AKFYE: 9.49 gün), bu iyi bir nakit akışıdır.

2. Bilişim ve yazılımın çevikliği

NETCD (390 devir / 2.44 gün) ve MIATK (98.8 devir / 1.78 gün) verilerine bak. İşte gerçek verimlilik budur! Yazılım şirketleri fiziksel stok tutmaz (kod satarlar) ve parayı neredeyse "peşin" denecek hızda tahsil ederler. Peter Lynch olsa bu şirketlerin verimlilik tablolarına bayılırdı.

3. "Sattım ama para gelmiyor" dedirtenler (Risk Bölgesi)

İşte dedektifliğin en heyecanlı kısmı... Malı satıyorlar ama para bir türlü kasaya girmiyor:· YAYLA (Tahsilat: 97.92 gün): Stok devir hızı makul (50) ama parayı alması 3 aydan fazla sürüyor. Bu, şirketin işletme sermayesi ihtiyacını artırır ve borçlanmaya zorlar.

· GSDHO (Tahsilat: 90.69 gün): Bir holding için tahsilat süresinin bu denli uzun olması, bağlı ortaklıklardaki nakit akışının hantallaştığını gösterir.

· MAALT (Tahsilat: 63.24 gün): Turizmde otelcilik yapan bir şirketin tahsilat süresinin 2 ay olması, acente anlaşmalarındaki vadelerin uzunluğuna işaret eder. Kriz anında bu süre uzarsa, sıkıntı kaynağıdır.

4. Toptan ticaretin yıldızı: PSDTC

PSDTC (237 devir / 0.02 gün)... Bu rakam, şirket malı aldığı gün satıyor ve parasını aynı saniyede kasaya koyuyor demektir. Bu bir "aracılık" mucizesidir. Finansal gideri olmayan, parayı çeviren bir makine gibi çalışıyor.

İntrabey’in stratejik notuYatırım yapacağın şirketin stok devir hızı sektör ortalamasının altına düşüyorsa, o şirket "modası geçmiş ürünleri" depoluyor olabilir. Eğer alacak tahsil süresi uzuyorsa, şirket "batık kredi" riski taşıyan müşterilerle çalışıyor olabilir.

Özellikle yüksek faiz ortamında, parasını geç tahsil eden şirket (Örn: YAYLA, GSDDE), o sürede paranın zaman değerini kaybeder. Bizim için ideal şirket; malını hızlı çeviren ve parayı kasaya hemen koymayı başarandır.

Günün aforizması: "Hızlı dönen stok taze para, geç gelen alacak ise sadece bir umuttur."

Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.

© Borsa Gündem