Bir önceki yazımızda reel getiri ve enflasyon konusunu ele almıştık. Bu dersimizde belli başlı yatırım ürünlerinin barındırdığı risk çeşitlerine odaklanacağız. Amacımız, yatırım yaparken karşılaşabileceğiniz riskleri anlamanıza ve yatırımlarınızı daha bilinçli bir şekilde yapmanıza yardımcı olmaktır.

Reel yatırımlar; ev, arazi, fabrika ve borsaya açık olmayan şirket ortaklıkları gibi yatırımlardır. Bu yatırımların en önemli riski likidite riskidir. Bu tür yatırımları hızlı bir şekilde paraya çevirmek zordur. Bu bakımdan uzun vadeli yatırımlardır.

Yasal risklerin başında imar planı değişiklikleri ve vergi düzenlemeleri gelir. Bunların etkileri olumlu ya da olumsuz yönde olabilir.

Finansal yatırımlar ise devlet organları tarafından düzenlenen piyasalarda işlem görür ve özellikle likidite riskini azaltmayı amaçlar.

Sermaye piyasası ürünlerinin en önemli riski, piyasada oluşan fiyat riskidir. Bir ülkedeki herhangi bir yatırımın risk tabanını ülke riski oluşturur.

Bu nedenle birçok kredi derecelendirme kuruluşu, bir ülkedeki şirketlere o ülkenin Hazine kredi notunun üzerinde not vermez. Ülke riskine ek olarak kredi riski ve temerrüt riski dikkate alınır. Bunun yanında, yatırımın işlem gördüğü piyasa koşullarına bağlı olarak likidite riski ve diğer piyasa riskleri de eklenir. Sonuç olarak yatırımın piyasadaki fiyatı, bu risklerin bileşkesine göre şekillenir.

Yabancı bir yatırımcı için risk tabanı, kendi ülkesindeki hazine bonosu getirisidir. Yatırımcı, bunun üzerine yatırım yaptığı ülkenin ülke riskini ve Türk lirası cinsinden bir ürüne yatırım yapacaksa devalüasyon riskini ekleyerek ilerler.

Önceki derslerde ele aldığımız sabit getirili tahvil yatırımları, özellikle anaparanın korunmasına ilişkin güvence verirken reel getiri güvencesi sağlamaz. Bunun istisnası, enflasyona endeksli borçlanma araçlarıdır. Bu araçlar, tanımları gereği söz konusu güvenceyi sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Bu bakımdan, yüksek enflasyon olan ülkelerde enflasyon riski ön plana çıkar.

Temerrüt veya kredi riski, borç alanın borcuna ilişkin yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesi anlamına gelir. Bu risk, Türk lirası cinsinden devlet iç borçlanma senetleri için geçerli değildir. Devlet, kendi para biriminden olan borçlarını ödeyememe durumuna asla düşmez. Para basma yetkisi devletin uhdesindedir.

Devletlerin başka para........

© Bodrum Gündem