Ağaçların Epigenetik Hafızası ve İnsan Travmalarının Ortak Dili
Ormanda yürürken ağaçların sessiz olduğunu sanırız. Oysa ağaçlar sadece konuşmaz, hatırlar da. Bilim insanları son yıllarda şunu fark ediyor: Bir ağaç gençken büyük bir stres yaşadığında (yangın, kuraklık, aşırı soğuk...) bu deneyim yalnızca o ağaca ait kalmaz. O ağacın tohumlarına da aktarılır. Tohum daha toprağa düşmeden hazırlanmıştır. Daha kalın kabuk geliştirir, suyu daha dikkatli kullanır, stres hormonlarını daha hızlı üretir. İlginç olan, bunun genetik mutasyon olmamasıdır. DNA değişmez; ama DNA’nın nasıl okunacağı değişir. Buna epigenetik hafıza denir. Doğa, yaşadığı felaketi gelecek kuşağa anlatmanın bir yolunu bulmuştur.
İnsan da farklı değildir. Ağır stres, savaş, kıtlık, göç, şiddet gibi deneyimler yaşayan insanların çocuklarında, o olayları hiç yaşamamış olsalar bile bazı biyolojik farklılıklar görülür. Kaygı eşikleri daha düşüktür, tehlikeyi daha hızlı algılarlar, stres hormonları farklı çalışır.........
