menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Eşitliğin ışığı

25 2
28.12.2025

Hafta ortasında yeni yıla giriyoruz.

Yılın bu son yazısında geçmişten geleceğe bir değerlendirmenin yapılması gerekir. Ancak. izninizle bu kuralın dışına çıkacağım; umut veren bir ışıktan söz edeceğim.

Çünkü yaşadığımız karanlıkları onlar sonlandıracaktır ve onların çoğalmasına çalışılmalıdır.

Bu köşede de sıkça vurgulandığı gibi, Cumhuriyet’in kuruluşu sonrasının ana yapısı kurumlaşmadır.

Cumhuriyet’in kurum oluşturma bilinci ve uygulaması tamamıyla bilimseldir. Üniversitenin yapılanması, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası-buradaki “ad” önemli cumhuriyeti değil, cumhuriyet; Devlet İstatistik Enstitüsü, Etibank, Sümerbank, MTA vb. kurumların oluşumu, ABD’den, Almanya ve Fransa’ya oradan Sovyetler Birliğine uzanan ülkelerin bilim insanı ve uzmanlarından alınan ayrıntılı çalışmalara göre; ve sıkı durun son kararı Cumhuriyet’in güçlü hükümetinin ve güçlü TBMM’sinin vermesi sonucu uygulamaya konulmasıyladır.

1960’ların özgürlük ortamında bu temellerin üzerine meslek oda ve birlikleri kuruldu ve güçlendi. 12 Mart 1971, 12 Eylül 1980 askeri darbeleri, kurum üst yönetimlerine atamalarda teknik donanım ve yeterliliğin yerine iktidara yakınlığın belirleyici olması ve sudan ucuza satış ya da özelleştirmeler bu sağlam kurumsal yapıyı da yerle bir etti. Bu süreçte, diğer önemli işlevleri yanında bilimin toplumsallaşmasına büyük katkıları olan meslek oda ve birlikleri de etkinliğini yitirdi. Baksanıza, özgürlük savunucusu gazeteciler, siyasetçiler ve başarılı yerel yöneticiler........

© Birgün