"Türkiye işçi sınıfına selam..."

Aradan geçen on yıllara rağmen bu selamın anlamı eksilmedi. Çünkü 15-16 Haziran 1970’te yüz binlerce işçinin sokaklara taşıdığı mücadele, yalnızca kendi döneminin değil, Türkiye emek tarihinin de en önemli dönüm noktalarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

15-16 Haziran, işçi sınıfının örgütlü gücünün, dayanışmasının ve haklarına sahip çıkma kararlılığının tarihe kazındığı iki gün olarak bugün de önemini koruyor. Aradan 56 yıl geçmiş olmasına rağmen bu büyük direniş, yalnızca geçmişte yaşanmış bir mücadele değil, günümüz emek hareketine ışık tutan tarihsel bir deneyim olarak yaşamaya devam ediyor.

1960’lı yıllar Türkiye’de sanayileşmenin hızlandığı, işçi sınıfının sayısal olarak büyüdüğü ve sendikal örgütlenmenin geliştiği bir dönemdi. Bu süreçte kurulan DİSK, işçilerin ekonomik ve demokratik hakları için mücadele eden önemli bir güç haline gelmişti.

1963-1971 yılları arasında sendikalı işçi sayısı yaklaşık 296 binden 1 milyon 200 bine yükselirken, sendikalaşma oranı da yüzde 10,8’den yüzde 29,6’ya çıktı. İşçi hareketinin büyümesi, grevlerin yaygınlaşması ve DİSK’in giderek daha etkili bir konuma gelmesi sermaye çevrelerinde ve siyasi iktidarda rahatsızlık yaratıyordu.

1970 yılında Sendikalar Kanunu ile Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu’nda yapılmak istenen değişikliklerle işçilerin sendika seçme özgürlüğü fiilen sınırlandırılmak, DİSK’in etkisi kırılmak ve sendikal hareket belirli bir çerçeve içine alınmak isteniyordu. İşçiler bu girişimi yalnızca teknik bir yasal düzenleme olarak değil, örgütlenme haklarına yönelik doğrudan bir saldırı olarak değerlendirdiler.

Tepki kısa sürede fabrikalardan taşarak Türkiye tarihinin en büyük işçi eylemlerinden birine dönüştü.

15 Haziran sabahı İstanbul ve Kocaeli’nin sanayi bölgelerinde on binlerce işçi fabrikalardan çıkarak yürüyüşe geçti. Kartal’dan, Gebze’den, Bakırköy’den, Levent’ten ve çeşitli sanayi havzalarından işçiler kollar halinde kent merkezlerine yöneldi.

16 Haziran’da direniş daha da büyüdü. Üretim birçok işyerinde durdu. DİSK yöneticileri başlangıçta yaklaşık 20 bin işçinin katılımını beklerken, eylemler kısa sürede yüz bini aşkın işçinin katıldığı kitlesel bir........

© Birgün