Bir yıldızın ölümünden geleceğimizi okumak
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
“Aman ya! Zaten Güneş yaşlanacak, Dünya’yı yutacak, biz o zamana başka gezegenlere gitmeyi de beceremeyiz. Hepimiz yok olacağız. Bunu mu dert edeyim şimdi? Yaşa gitsin hayatı!” diyorum kendime bazen, hayat içinden çıkılmaz bir hal aldığında. Tabii ki hem fazla karamsar hem de gerçekçilikten uzak bir yaklaşım ama bazen işe yarıyor. Diğer zamanlarda ise bir zamanlar ancak akıl almayacak sayılar için kullanılan astronomik rakamların günümüzde nasıl da artık sıradanlaşan vurgunların bütçesine indiğine, bilimden spora, sanattan politikaya her tür haberin sansürüne toplumun nasıl da usul usul alıştırıldığına ve insanların her şeye nasıl kolayca bir fiyat etiketi koyabildiklerine şaşırmakla geçiyor hayat. Konunun bilimsel gerçekliğine gelecek olursak, her ne kadar kulağa karamsar gelse de Güneş’in akıbetine dair söylediklerim doğru. Güneş benzeri yıldızlar ömürlerinin sonuna geldiklerinde devasa bir kırmızı dev evresinden geçer ve sonrasında da dış katmanlarını uzaya saçarak merkezlerinde sadece sıcak, yoğun bir çekirdek bırakırlar. Bu sıcak yıldız kalıntılarına beyaz cüce adı verilir.
Bilim insanları, bu şiddetli ölüm sürecinin ardından bile bazı gezegen sistemlerinin hayatta kalabildiğini uzun süredir biliyordu. Ancak Nature Astronomy dergisinin ekim sayısında yayımlanan yeni bir çalışma, ölü bir yıldızın etrafında şimdiye kadar hiç rastlanmamış bir yapıyı gün yüzüne çıkardı. WD J1328-1450 olarak adlandırılan beyaz cücenin çevresinde iç içe geçmiş iki ayrı gaz halkası ve bu halkaların varlığını sürdürmesini sağlayan iki devasa gezegenimsi cisim keşfedildi.
GEZEGENDEN ARTA KALANLAR
Beyaz cücelerin yüzeyindeki kütle çekim o kadar güçlüdür ki, yıldızın atmosferine düşen demir, silisyum veya kalsiyum gibi ağır elementler birkaç bin yıl içinde atmosferin alt katmanlarına çöker ve tespit edilemez hale gelir. Dolayısıyla bir beyaz cücenin atmosferinde........
