Son yıllarda yeni bir akım başladı: Dünyada ve ülkemizde kimi kuruluşlar, yıl içinde öne çıkan belli başlı kavramları saptayıp “Yılın Sözcükleri” olarak açıklıyorlar...

Bu akımın dünyadaki öncülüğünü, yanılmıyorsam Oxford Üniversitesi Yayınevi’nin yayımladığı Oxford Sözlüğü yapıyor. Bu yayın, İngilizcenin dünyadaki en kapsamlı sözlüğü sayılıyor.

“Yılın Sözcükleri”, daha çok dijital çağın ruhunu ve ana eğilimlerini yansıtıyor. Bu seçimler, kamuoyu yoklamaları ve metin verileri değerlendirilerek dil uzmanlarınca yapılıyor. Amaç, bir anlamda dönemin toplumsal ve kültürel iklimini kavramlaştırmak...

Oxford Sözlüğü, 2025 yılının sözcüğü olarak “Rage Bait”i seçmiş. “Öfke Yemi / Öfke Tuzağı” anlamına gelen bu kavram için şu açıklama yapılmış: “Kullanıcıları sinirlendirip etkileşim sağlamak amacıyla hazırlanan çevrimiçi içerikler.”

Adı geçen Sözlüğün son birkaç yılda öne çıkardığı sözcükler şunlar:

2024: Brain Rot (Beyin Çürümesi): Düşük nitelikli çevrimiçi içeriklerin aşırı tüketimi sonucu zihinsel durumun bozulması.

2023: Rizz: Karizmatik olmak, flört etmek ya da çekicilik anlamına gelen popüler bir terim.

2022: Goblin Mode (Goblin Modu): Denetimsiz, tembel ve bencil davranışları tanımlayan bir ifade.

∗∗∗

Cambridge Üniversitesi Sözlüğü’nün 2025 yılındaki sözcüğü ise “parasocial” (parasosyal) olarak belirlenmiş.

Yeni duyduğumuz bir kavram bu. Bizim sözlüklerimize girmemiş henüz. “Bir kişinin gerçekte tanımadığı ünlü biriyle kurduğunu hissettiği tek taraflı ilişki” diye tanımlanıyor. Daha açık anlatımla, birilerinin tanımadığı kurgusal karakterler ya da medya figürleriyle kurduğu, ancak karşı tarafın haberdar olmadığı tek yönlü, yalancı bir yakınlık ve duygusal bağ demekmiş. İzleyici, bu figürleri gerçek........

© Birgün