İki yıldır İzmir kıyılarında denize açılan balıkçılar, ölü ya da güçten düşmüş orkinoslarla karşılaşıyor.  Aynı günlerde, yüzlerce kilometre kuzeyde bambaşka bir görüntü var. İstanbul Boğazı’nın eski yolcuları orkinoslar, Galata Köprüsü’nün altında yeniden su yüzeyine çıkıyor. Ege’de kıyıya ölü vuran, Marmara’da adeta dans eden orkinoslar, ne anlatmak istiyor?

Ildır’da balıkçılık yapan Osman D., son iki yıldır denize açıldığında ölü ya da güçten düşmüş orkinoslarla karşılaşıyor. Yaklaşık 20 yıl orkinos yetiştiriciliği tesislerinde çalışan Osman D.’yi, bir gün önce de kıyıya vuran büyük bir orkinos için aradılar:

“Daha dün bir tane kıyıya vurdu. Akşam da Ildır’daki bir otelden aradılar. ‘Abi, büyük bir orkinos ölüsü var’ dediler. ‘Zabıtaya haber verin, belediye gelip kaldırıyor’ dedim. Tekneyle denize çıktığımızda mutlaka ölüsüne ya da kıyıya yakın, hasta bir şekilde yüzenine denk geliyoruz.”

Çeşme’de balıkçılık yapan Engin Mete de bu yıl geçen yıla kıyasla daha az ölü orkinos gördüklerini ancak vakaların sürdüğünü söylüyor. Balıkçıların ağ atarken çırpınan orkinoslarla karşılaştığını belirten Mete, bazı balıkların teknelerin arkasına bağlanarak kıyıya getirildiğini anlatıyor.

"Her gün 1-2 orkinos karaya vuruyor"

İzmir’in Çeşme, Ildır ve Karaburun kıyılarında iki yıldır görülen ölü orkinoslar, yalnızca balıkçıların gözlemlerinden ibaret değil. Geçen yıl yaşanan kitlesel ölüm bilim insanları tarafından incelendi; salgının nedeni laboratuvar sonuçlarıyla ortaya çıkarıldı.

İzmir’de 2025’te yaşanan kitlesel ölüm Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi’nden Doç. Dr. Muhammed Duman’ın da aralarında bulunduğu uluslararası bir araştırma ekibi inceledi. İzmir kıyılarından ve orkinos yetiştiriciliği yapılan bölgelerin çevresinden alınan, ölü ya da ölmek üzere olan 30 balık üzerinde yapılan çalışmalar 3 Temmuz 2026’da Frontiers in Cellular and Infection Microbiology dergisinde yayımlandı.

2025 yılında 1.500 ila 2 bin arasında orkinosun öldüğü belirtilen araştırmada ölümlerin temel nedeninin Lactococcus garvieae bakterisinin yol açtığı enfeksiyon olduğu bildirildi.

Doç. Dr. Muhammed Duman, hastalığın balıkların kalplerinde başladığını ve zamanla bütün vücuda yayıldığını söylüyor:

“Temel bulgu, balıkların kalplerinde başlayan kalp kası hasarıydı. Daha sonra deri ve bağırsaklara yayılarak sistemik bir........

© Bianet