Katma Değer Vergisi (KDV), Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) gibi dolaylı vergiler, kamu maliyesinin bel kemiğini oluştururken; bu durumun gelir dağılımı, tüketim davranışları ve ekonomik adalet açısından önemli sonuçları bulunmaktadır.

Dolaylı vergiler, doğrudan gelire değil, harcamalara dayandığı için tahsilatı kolay ve sürekliliği yüksek bir vergi türüdür. Devlet açısından bakıldığında bu vergiler, kayıt dışılıkla mücadelede etkin bir araçtır ve geniş bir vergi tabanına yayılır. Ancak bu avantajların bir bedeli vardır: Dolaylı vergiler, bireylerin gelir düzeyini dikkate almadığı için “gerileyici” (regressive) bir etki yaratır. Yani düşük gelirli bireyler, gelirlerinin daha büyük bir kısmını tüketime ayırdıkları için dolaylı vergilerden oransal olarak daha fazla etkilenirler.

Türkiye’de vergi gelirleri kompozisyonuna bakıldığında dolaylı vergilerin payının `’ların üzerinde seyrettiği dönemler olmuştur. Bu oran, birçok gelişmiş ülkeye kıyasla oldukça yüksektir. Gelişmiş ekonomilerde doğrudan vergilerin, yani gelir ve kurumlar vergisinin payı daha fazlayken; Türkiye’de dolaylı vergilere dayalı bir yapı öne çıkmaktadır. Bu durum, vergi adaleti tartışmalarını sürekli gündemde tutmaktadır.

Dolaylı vergilerin ağırlığı,........

© Analiz