menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Terörsüz Türkiye'ye geçiş artık engellenemez

66 0
17.10.2026

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, 7595 sayılı Kanun’un uygulama aşamasına girmesiyle Terörsüz Türkiye'ye geçiş sürecinde gelinen noktayı ve sürece yönelik aksatma girişimlerini AA Analiz için kaleme aldı.

Daha önce ifade ettiğimiz gibi Terörsüz Türkiye hedefine yönelik sürecin adı çözüm süreci değil geçiş sürecidir. Geçiş sürecinde çok önemli bir mesafe alındı.

Bir devlet inisiyatifi ve politikası olan Terörsüz Türkiye süreci, görünür yönüyle Ülke Liderimiz Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 25-26 Ağustos 2024'te Ahlat ve Malazgirt programlarında ortaya koyduğu yeni paradigmayla fikren başladı. Büyük bir tecrübeye ve bilgeliğe sahip Sayın Devlet Bahçeli’nin cesur ve öncü çıkışlarıyla pratik yola girdi. Öcalan’ın 27 Şubat 2025 günlü tarihi açıklamasıyla merhale katetti. Türkiye Büyük Millet Meclisinin olağan süreçlerinden farklı olarak ve tarihe geçen rutin dışı faaliyeti ve yasama işlemiyle Komisyon çalışması ve 467 milletvekilinin kabul oyu verdiği çerçeve yasayla sürdü. Nihayet 18 Ağustos 2026 tarihinde çerçeve yasanın yani geçiş süreci kanununun Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla yeni bir döneme adım atıldı.

Daha önce tüm yönleriyle ve detaylı ele aldığımız (23, 27 ve 30 Ağustos 2026 tarihli AA Analiz yazıları) 7595 sayılı Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, geçiş sürecinin hukukunu düzenliyor. Bu yeni dönem esas olarak 7595 sayılı Kanun'un uygulama aşamalarının adım adım ilerlemesiyle somut içerik kazanacak. Kanun yürürlüğe girdikten sonra gerekli adımlar hızla atılmaya başlandı. Hemen Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Takip ve Değerlendirme Kurulu oluşturuldu. Kurul, gerçekleştirdiği toplantılarla hem sürece ilişkin planlamalarını yaptı hem de kanun gereği alt komisyonları belirledi. Sahada tespit için gerekli olan pratikler ortaya çıkmaya başladı. Bu pratiklerin giderek hızlanacağı görülmektedir. Bu bağlamda 7595 sayılı Kanun'un özellikle erteleme kurumuna ilişkin düzenlediği aşamalara bir kez daha göz atmakta fayda var.

Geçiş süreci kanunundaki erteleme kurumuyla ilgili aşamalar

Geçiş süreci hukukunun ana kurumu olan erteleme uygulaması aşamalara tabidir. Bunlar, genel koşul, özel koşul, değerlendirme, karar, süreç ve sonuç aşamalarıdır.

Ertelemenin devreye girebilmesi için genel koşul, örgütün fiili varlığına son verdiğine, silah ve mühimmatın teslim edildiğine ilişkin tespitlerin teyidine dair MGK kararının alınması ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıdır. Genel koşul, tespit, teyit ve ilan unsurlarından oluşuyor.

İlandan sonra 6 aylık süre içinde kapsamdaki kişilerin yetkili mercilere yazılı başvurusu özel koşuldur. Başvuru sahipleri, yazılı başvurularını bizzat yapabilecekleri gibi avukatları aracılığıyla da yapabilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi kapsamdaki kişilerin tamamının 6 aylık süre içinde başvuru yapması, 2 ve 3 yıllık sürelerden sonra yapılacak değerlendirmeler bakımından isabetli olur.

Başlangıç değerlendirmesi, başvuruları takiben yetkili yargı mercilerinin (cumhuriyet savcılıkları, mahkemeler ve infaz hakimlikleri) yapacağı incelemeyi ifade eder. İncelemenin ilk aşaması, başvurucunun, yasanın kişi bakımından kapsamına girip girmediğini tespit etmektir. Kişi bakımından kapsam belirlenirken başvurucunun PKK/KCK terör örgütü ve bununla bağlantılı herhangi bir oluşumla ilişkili olup olmadığı tespit edilir. Eğer bu ilişki varsa devamında kişiyle ilişkili suçların yasa kapsamında olup olmadığına bakılır. Son olarak kişinin istisnalar karşısındaki durumu belirlenir.

Bu incelemelerden sonra karar aşamasına geçilir. Buna göre başvurucu, kişi bakımından yasa kapsamına giriyorsa, ilişkili suç ya da suçlar da yasanın kapsamındaysa ve istisna suçlardan değilse başvurucunun talebi kabul edilir, erteleme kararı verilir. Yani erteleme kararı için 3 koşulun birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu nedenle başvurucu, kişi bakımından yasanın kapsamında değilse, kapsamda olsa dahi ilişkili suç ya da suçlar yasada yer almıyorsa, alsa dahi bu suç eğer istisna suçlardansa başvurucunun talebi reddedilir. Kararlara karşı itiraz hakkı vardır. İtiraz sonucu veya itiraz edilmeden kararlar kesinleşince erteleme süresi başlar.

Erteleme süresindeki takip, süreç aşamasını ifade eder. Erteleme süresinde bir terör suçu işlenmemesi halinde ise sonuç aşaması gerçekleşir. Kişinin hukuksal durumuna göre takipsizlik, düşme veya infaz edilmiş sayılma kararı........

© Anadolu Ajansı Analiz