Enerjide stratejik yakınlaşma: Türkiye-ABD arasında LNG ve nükleer işbirliği
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. İzzet Arı, Türkiye ve ABD arasında enerji alanında imzalanan anlaşmaları ve bu anlaşmaların önemini AA Analiz için kaleme aldı.
***
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Beyaz Saray ziyareti sonrası bir dizi kapsamlı enerji anlaşması ve mutabakat zaptı imzalandı. Bu anlaşmalarla Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki ilişkilerde yeni ve stratejik bir döneme girilmiştir. Bu anlaşmalarla iki NATO müttefiki arasındaki savunma ve siyasi gerilimlerin ötesine geçilerek enerji güvenliği ve ticaret işbirliği merkeze alınmıştır. Bu gelişmeler, bir yandan Türkiye'nin enerji kaynaklarını çeşitlendirme ve bir enerji merkezi olma hedefini güçlendirirken, diğer yandan ABD ile 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılmasına büyük katkı sağlayacaktır. İmzalanan ana anlaşmalar, uzun vadeli sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedariki ve stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı (MoU) olmak üzere iki temel sütuna dayanmaktadır.
Türkiye adına petrol ve gaz altyapısından ve ticaretinden sorumlu kuruluşu BOTAŞ, dünyanın önde gelen enerji gruplarından Mercuria ve Woodside Energy ile uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları imzalamıştır. Mercuria ile yapılan anlaşma, 2026-2045 arasını kapsayacak şekilde 20 yıllık bir dönemi içermektedir. Bu süre zarfında, önümüzdeki 20 yıl boyunca toplamda yaklaşık 70 milyar metreküp (bcm) doğal gaz eşdeğeri LNG tedariği yapılacağı görülmektedir. Yıllık teslimat miktarı ise yaklaşık 4 milyar metreküp doğal gaz eşdeğeri LNG olarak planlanmıştır.
LNG teslimatlarının ağırlıklı olarak kış dönemlerinde yapılması öngörülmektedir. Anlaşmanın dikkati çeken yönlerinden biri, teslimat noktalarındaki esnekliktir. Teslimat noktaları, ABD yükleme limanları ile Türkiye, Avrupa ve Kuzey Afrika’daki gazlaştırma terminalleri olabilecek. Anlaşmanın kapsamı 43 milyar dolar civarında olup, bu anlaşmanın BOTAŞ'ın küresel LNG sahnesinde önemli bir pozisyon elde etmesine yardımcı olacağı kabul edilmektedir. Ayrıca, bu anlaşma Türkiye’nin boru hattı gazına olan bağımlılığını azaltma ve kendisini bölgesel bir merkez (hub) olarak konumlandırma stratejisini pekiştirmektedir.
Mercuria anlaşmasının yanı sıra, Woodside Energy ile de uzun dönemli LNG ön anlaşması imzalanmasıyla 2030’dan itibaren 9 yıl süreyle yaklaşık 5,8 milyar metreküp LNG’nin BOTAŞ’a tedarik edilecek. Bu durum tedarik çeşitliliği bakımından değerlidir. Bu anlaşmada tedarikin çoğunlukla Louisiana LNG Projesi’nden sağlanması beklenmektedir.
Bu anlaşmalar Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve kaynak çeşitliliğini artırma politikalarının........
