Osmanlı İmparatorluğu bir dönem üç kıtaya yayılan milyonlarca kilometrekarelik büyük bir devlet olmuştu. Ancak zamanla saraydaki ağır harcamalar, yönetimdeki bozulmalar, bilim ve teknolojide Avrupa’nın gerisinde kalınması, uzun savaşlar ve yanlış politikalar imparatorluğu zayıflattı.

Yavuz Sultan Selim’in 1516–1517 seferleriyle Suriye, Hicaz ve Mısır’ın Osmanlı hâkimiyetine girmesinden sonra Arap coğrafyasının ve ulemanın devlet üzerindeki etkisi daha da arttı. Zaman içerisinde Arapça ve Farsçanın saray, medrese ve devlet dilindeki ağırlığı büyürken halkın konuştuğu Türkçe ile yönetici sınıfın dili arasındaki mesafe de açıldı.

Elbette Osmanlı’nın çöküşünü tek bir sebebe bağlamak mümkün değildir. Ancak aklın, bilimin, üretimin ve yenileşmenin gerisinde kalınmasının bedeli ağır........

© Akdeniz Gerçek