Læraryrket vil bli endå meir kaotisk utan lærarnorma

DEBATT: Eg går ofte heim frå jobb med vondt i hovudet, og no skal kanskje lærarnorma også forsvinna.

Karina Fløysvik HæåkLærar, Nærbø

Ein vanleg dag er ein dag der eg går heim frå jobb med vondt i hovudet, utsliten og overstimulert, med dårleg samvit og hundre ting eg burde ha gjort. Me er allereie skore ned til beinet. Og no har kommunekommisjonen foreslått å fjerne vårt siste sikkerheitsnett: lærarnorma. Dersom forslaget, som fram til 16. april er ute på høyring, blir vedtatt i Stortinget, vil det vere eit gigantisk steg i feil retning for norsk skulepolitikk.

Snart avgjer Stortinget framtida til lærarnorma. Fristen for å komma med innspel er sett til 16. april. Mykje står på spel for norsk skulepolitikk om norma forsvinn.

Me går glipp av mykje

Ein latter. Eit smil. Ein klem. Gnisten i auga til eit barn det har gått opp eit lys for. Eleven som nesten er irriterande oppslukt av ei bok. Kvardagsaugeblinka er mange.

Men dei druknar dessverre ofte i ein enormt travel kvardag. Av og til får me rett og slett ikkje desse augeblikka med oss. For me er for få vaksne. For få til å sjå, og for få til å støtte.

Lærarnorma, som blei vedtatt i 2018, sikrar at det i snitt er minst éin vaksen per 15. elev frå 1.–4. trinn og éin vaksen per 20. elev frå 5.–10. trinn. Norma skulle hindre overfylte klasserom, minske uro og verne om dei mest sårbare og usynlege elevane. Når me kvar dag framleis ser behovet for fleire vaksne i klasserommet, er det ekstremt fortvilande at partia på Stortinget no vurderer å lytte til forslaget til kommunekommisjonen og dermed endre eller fjerne minstekravet.

Eg føler meg allereie som eit nytt svar på gåta om klokka. Me spring og spring, men kjem aldri til døra. Sanninga er at lærarar i fleire år har kamuflert ressursmanglane i skulen ved å springe sjølv. Ordne og fikse. For elevane. Og for å lette på samvitet.

Fordi det handlar om liv. Det handlar om framtida til elevane våre. Me veit at dersom me ikkje gjer det, er sjansane store for at fleire av dei fell utanfor fellesskapet no, og utanfor arbeidslivet som vaksne.

Det blir for stritt for mange

Papirdunken i klasserommet er alltid overfull. Bunken med papir på pulten har hopa seg opp sidan eg skulle «sjå på det når eg har tid». Me kan heller ikkje gå på do når me må. Og me ligg på alle fire og tørkar tiss og spy. Signala om at me er underbemanna er tydelege. Og likevel kan me no ende opp med enno fleire kutt i staden for sårt tiltrengd styrking.

Det er allereie fleire som ikkje orkar å stå i yrket. Men verst går det utover elevane våre. Barna våre. Framtida vår. Større klassar, færre vaksne og mindre tid per elev. Politikarane kan sjå så mykje dei vil på innhaldet i læreplanane, men dersom det ikkje er nok vaksne til å lære det bort, til å lære ein ekstra gong, til å tilpasse opplegget til dei som treng det mest, til å hjelpe dei som treng det inn i leik, til å snakke med dei som har det vanskeleg og som derfor slit med å få med seg det dei skal lære, då har dei totalt misforstått oppdraget med å finne løysingar på kva som er god skulepolitikk.

Simen Velle, utdanningspolitisk talsperson i FrP, har uttalt at å fjerne lærarnorma vil gi kommunane og skulane fridom til å sjølv disponere lærarkreftene på best mogleg måte. Eg trur ikkje det vil bli ei omdisponering av lærarane. Eg trur heller at det vil gi kommunane grønt lys og fri rullebane til å kutte i lærarstillingar for å få kommunebudsjettet til å gå opp. Det er nettopp lærarnorma som hindrar kommunane i å lovleg kunne gjere dette. Og lærarnorma sikrar éin vaksen per 15–20 elev i SNITT. Det betyr at skulane allereie kan omdisponere lærarane etter behov. Det er dermed ikkje behov for meir fridom og fleksibilitet. Me treng løfte om stabilitet. Og det er det lærarnorma gir oss.

Ei viktig minstegrense

16. april er datoen. Fristen for å gi beskjed om at me, i verdas rikaste land, ikkje tolererer at barna våre skal bli nedprioritert. At det ikkje er våre minste som skal ta rekninga for eldrebølga.

Det er berre KrF, Venstre og SV som vernar om lærarnorma slik ordninga er i dag, medan dei andre partia er opne for å endre norma, flytte norma til kommunenivå eller å skrote ordninga. Eg seier ikkje at lærarnorma er feilfri, men den sett ei minstegrense for kva barna våre har krav på. For at dei skal ha nok vaksne rundt seg til å føle seg sett, høyrde og trygge på skulen. For at me på skulen skal bidra til å gi dei ein trygg oppvekst, sjølve grunnmuren for å kunne lære og for eit godt liv. Me står ved eit vegskilje for norsk skulepolitikk. Og tida for å engasjere seg som foreldre, besteforeldre, lærarar og alle andre som bryr seg om framtida til barna våre, er no.

© Aftenbladet