menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Trump'ın Grönland hamlesi savunma mı, çevreleme mi?

2 0
friday

İklim değiştikçe Arktik'te buzlar eriyor. Ancak küresel güçlerin askeri ve ekonomik hırsları yüzünden bölgedeki diplomatik ilişkiler de yeniden buz kesiyor.

Engin Özekinci/ Yazar

Küresel güç savaşlarının coğrafyası sürekli yer değiştiriyor.

Öyle ki güç dengeleri sarsıldıkça küresel rekabetin sıcaklığı da dünyanın farklı köşelerine, farklı iklimlerine taşınıyor.

Devletler bu durum karşısında ne kadar tedbir alırsa alsın yaklaşan fırtınayı hiçbir şekilde durduramıyor. Yalnızca savaşı daha az hasarla atlatmanın gayreti içerisinde oluyor.

19. yüzyılda küresel güçlerin "Büyük Oyun" sahnesi Orta Asya bozkırlarıydı.

20. yüzyılda Soğuk Savaş'ın kalbi Fulda Geçidi'nde atıyordu. 21. yüzyılın "Büyük Oyunu" ise Grönland'ın buzulları arasında oynanıyor.

Güncelleme kelimesi jeopolitik gerçeği gizleyen bir perde

Donald Trump'ın 22 Eylül'de New York'ta Danimarka ve Grönland ile imzaladığı anlaşma, akıllara 2019 yılındaki o meşhur "ada satın alma" girişimini getirdi.

Kamuoyu bu hamleyi ilk bakışta geçmişteki o gayrimenkul pazarlığının bir devamı gibi algıladı. Oysa bugünkü metnin satır aralarına baktığımızda aslında karşımıza çıkan şey kesinlikle bir tapu devri değil, doğrudan doğruya bir imparatorluğun ilanıdır.

Washington yönetimi, bu yeni adımı 1951 tarihli savunma paktını güncellemek olarak tanımlıyor. Fakat buradaki güncelleme kelimesi jeopolitik gerçeği gizleyen bir perdeden ibaret. Yani eski anlaşma, ABD'nin Grönland'da önemli bir askeri değişiklik yapmadan önce Danimarka'ya danışmasını zorunlu kılıyordu. Yeni anlaşma ise bu danışma maddesini tamamen ortadan kaldırıyor. ABD'ye süresiz, kalıcı bir erişim ve uçuş hakkı tanırken adadaki askeri varlığını da sınırsız şekilde genişletme yetkisi veriyor.

Tabii işin en kritik boyutu, bu düzenlemenin Grönland gelecekte bağımsız bir devlet olsa bile yürürlükte kalacak şekilde kurgulanmasıdır.

Bu........

© Açık Görüş