Ankara zirvesinde öne çıkması beklenen temel mesele, NATO'nun hangi aktörü tehdit olarak tanımladığı sorusundan ziyade, farklı risk alanları arasında nasıl bir stratejik önceliklendirme yapılacağıdır. Zira mevcut uluslararası konjonktürde ittifakın karşı karşıya bulunduğu temel güçlük, tehditlerin sayısından çok, bunların eş zamanlı biçimde yönetilmesini gerektiren yapısal özelliklerinden kaynaklanmaktadır.

Doç. Dr. Muhammet Yıldız/ Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Karadeniz Stratejik Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü

NATO liderlerinin Ankara'da bir araya gelecek olması, diplomatik takvimin olağan zirvelerinden biri olarak değerlendirilmemelidir. Toplantının önemini belirleyen temel unsur, ne ev sahibi ülkenin Türkiye olması ne de zirve sonunda verilecek ortak fotoğraflardır. Asıl belirleyici olan husus, uluslararası sistemin uzun yıllardır ilk kez bu ölçüde yoğun ve eşzamanlı güvenlik baskısıyla karşı karşıya bulunmasıdır. Zira farklı coğrafyalarda ortaya çıkan kriz alanları artık birbirinden bağımsız dosyalar olarak ele alınmamakta, aynı stratejik denklemin unsurları olarak değerlendirilmektedir.

Değişen güvenlik haritası

Soğuk Savaş döneminde NATO'nun tehdit algısının net bir çerçeveye sahip olduğu söylenebilir. O dönem ittifakın stratejik öncelikleri, büyük ölçüde Sovyetler Birliği kaynaklı riskler doğrultusunda şekillenmiş, askerî planlama ve siyasi koordinasyon bu eksende yapılandırılmıştır.

Günümüzde ise güvenlik ortamının karmaşık ve çok katmanlı bir karakter kazandığı görülmektedir. Bölgesel veya küresel bir savaş ihtimalinin yanı sıra enerji arz güvenliği, kritik teknolojiler, yapay zekâ alanındaki rekabet, siber kapasite ve tedarik zincirlerinin sürdürülebilirliği, yapılan tartışmalarının ayrılmaz unsurları haline gelmiştir. Bu durum, güvenlik kavramının geleneksel askerî sınırların ötesine taşındığını ortaya koymaktadır.

Bu çerçevede Ankara zirvesinde öne çıkması beklenen temel mesele, NATO'nun hangi aktörü tehdit olarak tanımladığı sorusundan ziyade, farklı risk alanları arasında nasıl bir stratejik önceliklendirme yapılacağıdır. Zira mevcut uluslararası konjonktürde ittifakın karşı karşıya bulunduğu temel güçlük, tehditlerin sayısından çok, bunların eş zamanlı biçimde yönetilmesini gerektiren yapısal özelliklerinden kaynaklanmaktadır.

Küresel rekabetin belirgin eksenleri

Rusya ve Çin, NATO'nun güvenlik gündeminde farklı niteliklere sahip iki kritik başlık olarak öne çıkmaktadır. Rusya, Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa güvenlik mimarisini doğrudan etkileyen askerî ve jeopolitik bir meydan okumayı temsil etmektedir. Savunma harcamalarındaki artış, doğu kanadındaki askerî tahkimat ve caydırıcılık kapasitesine yönelik yatırımlar, bu dönüşümün somut yansımaları arasında yer........

© Açık Görüş