Önce 5 Mart 1934’de sonsuzluğa uğurladığımız  ve Türk Kamuoyu’nda yeterince bilinmeyen Dr. Reşit Galip’in yaşam öyküsünde neler var, özetleyelim:

Reşit Galip ya da Mustafa Reşit Galip Baydur, 1893’te Rodos’ta doğmuş. İlk ve ortaöğrenimini Rodos’ta tamamladıktan sonra liseyi İzmir Atatürk Lisesi’nde okumuş. 1911’de İstanbul Tıbbîye Mektebi’ne girmiş. 

Tıbbiye öğrencisi iken arkadaşları için «Hakikat” gazetesi adlı bir gazete ve «Sivrisinek” adlı karikatür dergisi çıkarmış, İstanbul’da çıkan çeşitli gazetelerde yazıları yayınlanmış. 

Öğrenciliği devam ederken gönüllü olarak gittiği Balkan Savaşı’nda yaralanmış. Ardından Birinci Paylaşım Savaşı’nda Çatalca ve Kafkasya Cephelerinde savaşmış. 

Birinci Paylaşım Savaşı sonunda İstanbul’da kurulan Köycüler adlı cemiyetin kurucularından biri olmuş. Cemiyet, köylere yerleşip çalışan on beş gençten oluşuyormuş.

Kurtuluş Savaşında köylerde milli mücadelenin propagandasını yapmak için bir örgüt kurmuş.

1923 yılının Mart ayında hekimlik yaptığı Mersin’e gelen Atatürk’ü yaptığı konuşma ile önderi etkilemiş ve iki yıl sonra O’nun önerisiyle milletvekilliğine aday gösterilmiş. 1925 ara seçimlerinde Aydın milletvekilliğine seçilerek meclise girmiş.

Atatürk’ün Fikir Fedaisi

Dr. Reşit Galip’in fikir dünyamızda en çok iz bırakan hizmeti, Bakanlığı döneminde 1933 yılında gerçekleştirdiği Üniversite Reformu’dur.

Atatürk, İstanbul Darülfünun’un çağdaş bir üniversiteye dönüştürülmesi kararını 1931’de vermişti. Çünkü Darülfünun üniversite olmaktan çıkmış, üstelik Kurtuluş Savaşı’na da uzak durmuştu. 

Kararın uygulanması Reşit Galip’in bakanlığı sırasında gerçekleştirildi. 

Darülfünun yerine İstanbul Üniversitesi’nin kurulmasına dair kanun 31 Mayıs 1933’te TBMM’de kabul edildi. Yeni öğretim kadrosunun saptanması için öncelikle 150’ye yakın müderris ve müderris yardımcısının görevlerine son verildi. 

Yerlerine, Nazi Rejimi’nden kaçan Alman bilim adamları atandı. Ancak yasanın yürürlüğe girmesinden önce kadronun saptanmasına ilişkin yoğunlaşan eleştiriler yüzünden Reşit Galip........

© 12punto