Tarihler çakışınca ben de geçen haftadan devam edeyim dedim. Geçen pazar yazısında Türkiye’nin günümüz dünyasına damga vuran Asya Çağı’ndaki konumuna değinmiştim. Bugün ise Hindistan’ın Başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen 18. Zirve nedeniyle BRICS’ten ve yine bunun Türkiye ile alakası(zlığı)ndan bahsedeyim.

BRICS son yıllarda adından sıkça söz ettiren ve Batı merkezli iktisadi sisteme alternatif olma iddiası ile gündeme gelen uluslararası bir örgüt. 2000’li yılların başında yatırım bankacısı O’Neill tarafından BRIC kısaltmasıyla (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin) yükselen ekonomileri betimlemek için tedavüle sokulan bu kavram, Güney Afrika’nın katılımından sonra BRICS adını alarak bambaşka bir hüviyete büründü. Son genişleme dalgalarıyla Mısır, İran, Endonezya, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin katılımıyla üye sayısı on oldu.

Asya coğrafyasına has ve yumuşak güç tehditleri odaklı Şanghay İşbirliği Örgütü’nden farklı olarak BRICS özünde, dünyanın farklı coğrafyalarındaki ülkelerle anılan ve dış ekonomik ilişkilerle öne çıkan bir yapılanma. Kurumsal gelişimini henüz tamamlamayan ve uluslararası bir platform olarak da görülen BRICS, bu yönüyle Batılı zenginler kulübü olarak anılan G-7 platformuyla da kıyaslanabilir. Satın alma gücü paritesiyle G-7’yi geçerek dünya ekonomisinin üçte birinden fazlasını ve dünya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan örgütte, üye ülkeler arasındaki ticari ve kültürel etkileşim düzenli olarak artma eğiliminde. 

BRICS; ulusal egemenliğe saygılı, katı ve bağlayıcı olmayan kuralları ile Batı merkezli kurumlardan umduğunu bulamayan üçüncü ülkeler için bir cazibe merkezi. BRICS’i özgün kılan özelliklerden biri de farklılıkları zenginlik görmesi ve çeşitli kıtalardan gelen üyelerin ortak anlayışıyla, küresel tekçi kültür yerine Batı dışındaki geleneksel kültürlerin yaşatılmasını ön plana alırken herhangi bir medeniyet karşıtlığını reddetmesi. Bu nedenle BRICS’i anlatan en özlü ifade ‘Batı değil ama Batı karşıtı değil’.

Bu zamana kadar kaydedilen artıların yanında BRICS’in geleceği açısından bir de madalyonun öbür yüzü yani sorunlar da var. Bu bağlamda, görece yeni bir uluslararası örgüt olan BRICS’in nereye evrileceği tartışmaları gündemi meşgul ediyor. Her ne kadar bazı ortak noktalarda buluşsalar da BRICS üyesi ülkelerin birbiriyle özdeş politikalar izlediğini ve çıkarlarının tümden örtüştüğünü iddia etmek güç. Buna dair en güzel örnek, üyeler arasında dolarsızlaşma eğilimi kapsamında ulusal paralarla ticaret konusunda uyum olmasına karşın, ortak para biriminin yaratılmasında tereddütlerin bulunması. 

BRICS içi tartışmalar ve aynı G-7’de olduğu gibi platforma dahil bazı ülkeler arasındaki karmaşık ilişkiler gelecek açısından kilit rol oynayacak gibi görülüyor. Örgütün motor gücü Çin ile, hızla yükselen bu ülkeyi dengelemek için yoğun ABD-İsrail........

© 12punto