Bugün “8 Mart Dünya Kadınlar Günü”. 8 Mart, yalnızca bir kutlama günü değil; kadınların tarih boyunca verdikleri eşitlik, adalet ve özgürlük mücadelesinin kolektif hafızada yer eden güçlü bir simgesi. Kökleri 19. ve 20. yüzyılın emek hareketlerine uzanan bugün, kadınların toplumsal, ekonomik, siyasal ve kültürel alanlarda görünürlük kazanma sürecinin tarihsel bir hatırlatıcısı.

Bilimden sanata, siyasetten gündelik yaşama kadar insanlığın ortak mirasına sayısız katkı sunan kadınlar, toplumların ilerlemesinde vazgeçilmez bir rol üstlendi. Bu anlamda Dünya Kadınlar Günü, yalnızca kazanımları anmak değil; eşitlikçi, kapsayıcı ve adil bir geleceğin inşası için kadın haklarının korunması ve güçlendirilmesi gerektiğini hatırlatan evrensel bir çağrı.

Kadınların emeğini, direncini ve yaratıcılığını saygıyla selamlıyor; daha eşit bir dünya için ortak sorumluluğumuzu bir kez daha vurgulamak istiyorum ve bu sebeple bugünü dünyayı keşfeden kadınlara ayırıyorum.

 Aslında geçen yazılarda (Trans-Kafkasya) en ünlü kadın kaşiflerden biri olan Madam Carla Serena’dan bahsetmiş, Trans-Kafkasya’nın ilk peşine düşen bu Belçika asıllı kadın kaşifin hikayesini anlatmıştım.

Peki kimdi diğer kadın kaşifler? Özellikle seyahat yazarlığının ve bilhassa egzotik bölgelere olan gezginliğin erkekler tarafından domine edildiği bir dönemde yaşayıp cesurca ve büyük ölçüde bağımsız olarak seyahat eden, gözlemleyen, sorular soran, dinleyen bu kadınlar? Yiyecek, temizlik ve kişisel güvenlik açısından batılı erkek gezginlerin dahi alışık olmadığı dönemlerde yaşadıkları yerden uzak coğrafyalara görmek ve keşfetmek için seyahat eden kadınlar?

Tarih boyunca keşif ve seyahat anlatıları çoğunlukla erkeklerin adıyla anılsa da, dünyanın farklı dönemlerinde birçok kadın gezgin ve kaşif, cesaretleri ve kaleme aldıkları seyahat yazılarıyla uzak coğrafyaların tanınmasına büyük katkı sağlamıştır. Bu kadınlar yalnızca yeni yerler görmüş gezginler değil, aynı zamanda kültürler arası köprüler kuran gözlemciler, yazarlar ve zaman zaman bilimsel araştırmacılar olarak tarihte iz bırakmışlardır. Onların yazdıkları, keşif çağlarının erkek egemen anlatısına alternatif ve zengin bir perspektif sunar.

13.yüzyılda yaşamış olan Venedikli gezgin Odoric of Pordenone (İtalya’da yaşamış Fransisken bir keşiş ve misyoner bir kaşifti) ile aynı dönemin seyahat geleneğini paylaşan ancak çoğu zaman gölgede kalan kadın bir isim, Margery Kempe’dir. 15. yüzyılda İngiltere’den yola çıkan Kempe, Kudüs, Roma ve Orta Doğu’ya kadar uzanan yolculuklarını ayrıntılı biçimde anlatmış ve bu anlatılar Avrupa’da uzak diyarların dini ve kültürel yaşamına dair erken tanıklıklar sunmuştur.

14.yüzyılda ise keşif ruhunun en çarpıcı kadın örneklerinden biri Alman doğa bilimci ve ressam Maria Sibylla Merian’da görülür. Merian, 1699........

© 12punto