Çok şey istediler. Neler istemediler ki?

Hepsi birlik olup, baskıyla, tehditle, vaatle.

İngiltere başta olmak üzere Lozan’da yabancılar anlaşmış gibi Osmanlı devletini kemiren ve sonunda batıran, yıkan Kapitülasyonların devam etmesini ve kaldırılmamasını istediler.

Yani bizim ekonomik sömürge olmamızdı bu.

İsmet Paşa direndi. Hayır dedik. Kaldırdık.

Arkadaşlar İsmet Paşa Lozan’a giderken Çanakkale ve İstanbul Boğazı İtilaf Devletleri'nin elindeydi. Bizim elimizde değildi. Sevr ile elimizden çıkmıştı. Lozan’da Boğazların savaş gemilerine açık olması, Uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi istendi. 

İsmet Paşa hayır dedi. Kabul etmedik. 

Uzun tartışmalar sonucunda Boğazların yönetimi Türk delegesinin başkanlığında uluslararası bir komisyona bırakıldı. Şimdilik. 1936 Montrö Boğazlar sözleşmesi ile de daha sonra bizim oldu.

Lozan’da başka ne istediler?

Kısmen bizim Sevr’e dönmemizi istediler. Yani, Doğu Anadolu'da bir Ermeni/Kürt devletinin kurulmasını istediler. Neden istediler, Çünkü Osmanlı Hükumeti yıkılmadan önce Sevr Antlaşmasını imzalamıştı.Onu dayanak gösteriyorlardı. Ama biz hayır dedik.Sevr’in hiçbir rengini tanımıyoruz dedik.

Çok uzun tartışmalar oldu. En sonunda Ermeniler için en uygun yurt yerinin bu günkü Ermenistan bölgesi olduğuna karar verildi konu kapandı. 

Bazı Kürt ileri gelenler de “kaderlerinin Türklerle beraber olduğunu, Türklerle kardeş olduğunu” bildirince Emperyalistler Doğuda bir Kürt devleti kurma taleplerinden de vaz geçtiler.  

Lozan’da sadece toprak istenmedi. 

İngilizler 1914 yılında başlayan ve 1918 yılında biten, I.Dünya Savaşından beridir kendi uğradıkları savaş zararlarının tazminini istediler. Neden,  çünkü Osmanlı İmparatorluğu I.Dünya savaşında yenilmişti. Vermedik. Vermeyiz dedik.

Ayrıca İstanbul’un işgalinden dolayı bir maliyet çıkardı İngilizler bize.İşte efenim, Kara Kuvvetleri 22.500.000 sterlin, Donanma 6.000.000 sterlin ve Hava Kuvvetleri 615.000 sterlin filan, Vergi kaybını da hesapladılar, İngiltere’nin Türkiye işgali sürecinde harcadığı askerî harcamaların toplam maliyeti olarak 39.875.000 sterlin hesabı önümüze koydular. Yaklaşık 40 milyon sterlin. Sanki........

© 12punto