menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İki saatten 15 dakikaya: Temizlik dünyası neden yeniden tasarlanıyor?

28 0
23.06.2026

Liverpool’a yaklaşık yarım saat mesafedeki Port Sunlight’ta insan önce bir fabrika görmüyor. Bir fikrin, bir sanayi kültürünün, hatta modern tüketim tarihinin başlangıç noktasına giriyor.

William Hesketh Lever’ın 1888’de kurduğu ilk sabun fabrikasının çevresinde doğan bu yerleşim, bugün hâlâ Unilever’in hafızası gibi duruyor. Tuğla binalar, geniş yeşil alanlar, Lever ailesinin sanayiyle sosyal hayatı birlikte düşündüğü o eski dünya…

Ama bu kez Port Sunlight’a nostalji için gitmedik. 1888 ruhu tamamen korunan köyde geçmiş kadar son derece yüksek teknolojiyle şekillenen yeni dünyanın da içinde dolaştık.

Türkiye’den küçük bir basın grubu olarak 18 yıl aradan sonra ilk kez Unilever’in Liverpool’daki bu tarihsel üssünü ziyaret ettik. Ev sahiplerimiz Unilever Türkiye, Orta Doğu, Pakistan ve Bangladeş Ev Bakım Genel Müdürü Ali Fuat Orhanoğlu ile Unilever Türkiye, Pakistan, Bangladeş ve Orta Doğu Kurumsal İlişkiler ve İletişim Başkanı Ebru Şenel Erim’di.

Ev sahiplerimiz Unilever Türkiye, Orta Doğu, Pakistan ve Bangladeş Ev Bakım Genel Müdürü Ali Fuat Orhanoğlu ile Unilever Türkiye, Pakistan, Bangladeş ve Orta Doğu Kurumsal İlişkiler ve İletişim Başkanı Ebru Şenel Erim

Üç gün boyunca hem Unilever’in geçmişine hem de geleceğine baktık.

Lever House’da şirketin ilk ürünlerini, sabunla başlayan hikâyesini, markaların nasıl küresel bir tüketim ekosistemine dönüştüğünü gördük. Ardından Port Sunlight Ar-Ge Üssü’nde OMO, Cif, Domestos, Surf, Sunlight, Comfort/Yumoş ve Radiant gibi bugün dünyanın dört bir yanında evlere giren markaların arkasındaki bilimi izledik.

Ar-Ge’ye 836 milyon Avro ayıran bir dev

Unilever bugün 190 ülkede faaliyet gösteren, ürünleri her gün 3,7 milyar insan tarafından kullanılan, 96 bin çalışanı olan bir dev. 2025 cirosu 50,5 milyar euro. Aynı yıl Ar-Ge’ye 836 milyon euro ayırmış. Aktif patent sayısı 16 bin 500’ün üzerinde.

Rakamlar büyük. Ama Port Sunlight’ta asıl çarpıcı olan şey rakamların kendisi değil; bu büyüklüğün artık klasik fabrika mantığıyla değil, robotik kimya, yapay zekâ, biyoteknoloji, malzeme bilimi ve tüketici içgörüsüyle yönetilmesi.

Port Sunlight’ta bugün Malzeme İnovasyon Fabrikası, Ürün İnovasyon Laboratuvarı ve İleri Üretim Merkezi aynı ekosistemin parçaları olarak çalışıyor.

Liverpool Üniversitesi ile birlikte kurulan Malzeme İnovasyon Fabrikası, 81 milyon sterlinlik bir yatırım. Yaklaşık 11 bin metrekarelik alanda 250’den fazla araştırmacı, akademisyen, start-up ve Unilever bilim insanı bir arada çalışıyor. Burası, malzeme kimyası alanında robotların en yoğun kullanıldığı merkezlerden biri.

Christina ve Vera’yı çalışırken izledik

Normal laboratuvar düzeninde insan eliyle günler, haftalar, hatta aylar sürebilecek deneyler burada otomasyonla birkaç saate sıkışıyor. MIF’te kullanılan özel robotlar verileri geleneksel yöntemlere göre 10 kat daha hızlı işliyor.

Normalde onlarca yıl sürebilecek bazı laboratuvar süreçlerinin günlere inebilmesi, bilim insanlarının tekrarlayan işlerden çıkıp modelleme, simülasyon ve tüketici deneyimine odaklanmasını sağlıyor.

Robotların isimleri de güzel: Christina ve Vera.

Günümüzün deterjanı artık sadece daha iyi temizleyen ürün değil. Daha az su, daha az enerji, daha az plastik, daha hızlı kullanım, daha güçlü koku deneyimi ve daha iyi çevresel etki vaadiyle tasarlanmış bir teknoloji ürünü.

Bu dönüşümde Türkiye’nin rolü de sanıldığından büyük.

Unilever Türkiye bugün sadece büyük bir pazar değil. Aynı zamanda üretim, ihracat, Ar-Ge, yönetim ve yetenek merkezi.

Globalde Unilever bünyesinde görev yapan 186 Türk yönetici var. Türkiye’den 50’den fazla Ar-Ge uzmanı dünyanın farklı ülkelerinde, özellikle İngiltere, Hollanda ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde çalışıyor. Bunların yarıya yakını İngiltere’de. Dikkat çekici bir başka veri de şu: Türkiye Ar-Ge ekibinde kadın oranı yüzde 70; liderlik ekibinde kadın oranı yüzde 74.

Liverpool’daki Ar-Ge merkezinden kadın mühendisler İrem Beken, Ayşin Acır Sukuti ve benim yanımda Elif Yıldırımcan, Unilever Türkiye ve Orta Asya Çamaşır Bakım Kategorisi Pazarlama Direktörü ve Ali Fuat Orhonoğlu

15 dakikalık temizlik çağının perde arkasındaki Türk mühendisler

Port Sunlight’ta da Türk mühendislerle karşılaştık. Laboratuvarlarda ürünleri anlatan, deneyleri yapan, global inovasyonun bir parçası olarak çalışan Türk kadın mühendislerin varlığı geziye bambaşka bir anlam kattı.

15 dakikalık hızlı yıkama programları için geliştirilen OMO Express Fresh deneyini İrem Beken, Ayşin Acır Sukuti ve Elif Yıldırımcan ile izledik. .

Bu ürün, değişen tüketici alışkanlıklarının doğrudan bir sonucu.

Türkiye’de tüketicilerin yüzde 78’i haftada en az bir kez kısa program kullanıyor. Yıkamaların çoğunda kısa........

© 10 Haber