menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

ABD’de seçim sonuçlarını yapay zeka belirleyebilir ama sandığınız şekilde değil…

20 0
19.07.2026

Geçen yılın Kasım ayında, San Francisco’da, yapay zeka karşıtı 27 yaşındaki bir aktivist birdenbire ortadan kayboldu. O dönemde çıkan haberler, “Yapay zekayı durdurun” (Stop AI) hareketinin kurucularından Sam Kirchner’in, arkadaşlarıyla aralarında çıkan bir anlaşmazlıktan sonra çekip gittiğinden ve bir daha ortalıkta gözükmediğinden söz ediyordu. Konu kısa sürede unutulmaya terk edildi.

Geçen hafta sonunda The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, “Radikal aktivistler yapay zeka ile savaşa hazırlanıyor” başlıklı bir haber-yorum yayınladı. Yazıda Sam Kirchner’in kaybolmasını ve geçmişteki bazı olayları hatırlatılarak (Open AI lideri Sam Altman’ın evine molotof kokteyli atılması, Indianapolis’de bir belediye meclis üyesinin evine 13 el ateş edilip “veri merkezlerine hayır” notu bırakılması, aldığı ölüm tehditler üzerine Open AI’ın bir süre merkezini kapatması) “yaklaşan tehlikeye” dikkat çekiliyordu. Yazı, Sam Kirchner’in ortadan kaybolmasını (adam öldürmek de dahil) “radikal eylem hazırlıkları”na bağlayan ifadeler içeriyordu.

Bu kadarıyla kalsaydı, alınan bir istihbarat üzerine yazılmış bir haberden ya da bizim kuşak gazetecilerinin tabiriyle “fikri takip”ten, yani bir haberin peşini bırakmayarak, gelişmelerin okuyucuya aktarılmasından söz edilebilirdi. Ancak bundan tam 3 gün sonra, New York valisi, eyalette büyük çaplı veri merkezi inşaatlarının bir yıl süreyle durdurulduğunu açıkladı. Belli ki WSJ’da yayınlanan yazı, veri merkezleri ile ilgili karar oturumu öncesi New York eyalet meclisi üyelerini etkilemek için son bir umutsuz çabaydı. Nitekim, gazetenin yayın kurulunun valinin açıklaması ile ilgili yorumu bu düşünceyi teyit ediyordu. 

Kathy Hochul, veri merkezi inşaatlarını durdurdu.

“New York kendi kendini sabote ediyor”muş

Veri merkezi dediğimiz, binlerce bilgisayarın raflarda dizildiği, onları çalıştırmak ve esas olarak soğutmak için inanılmaz enerji ve su tüketen sevimsiz görünüşlü, devasa depo binaları… 

New York eyaleti valisi Kathy Hochul geçen Salı günü eyalette inşa edilecek yeni hiper ölçekli veri merkezlerinin (50 MW üzeri) çevresel izinlerini bir yıl süreyle durdurulduğunu (Moratoryum=Erteleme) açıklarken, veri merkezi geliştirme faaliyetlerinin kamu hizmeti faturalarını yükseltme, doğal kaynakları tüketme ve New Yorklular için belirsizlik yaratma riski taşıdığını belirtti. Bu geçici durdurma sırasında, New York Çevre Koruma Dairesi, veri merkezlerinin olumsuz etkilerini dengeleyen kapsamlı bir çerçeve yasa hazırlayacaktı. Ayrıca veri merkezlerinin bazı vergi muafiyetlerinin kaldırılması üzerinde de çalışılıyordu. 

Ülkenin başka bölgelerinde de sesleri yükselen “moratoryum” yanlılarının veri merkezlerine karşı çıkışlarının arkasındaki temel endişe elektrik ve su tüketimiydi. Veri merkezlerinin aşırı elektrik talebi, elektrik tüketim fiyatlarını yukarı çekiyor, sıradan vatandaşın elektrik faturasını artırıyordu. Ayrıca bu merkezlerdeki bilgisayarları soğutmak için tüketilen olağanüstü miktarlardaki su özellikle kuraklık çeken bölgelerde su kesintisi tehlikesi yaratıyordu. Veri merkezleri de, daha çok, arazinin ucuz olduğu bu bölgelerde kuruluyordu. Üzerinde durulan bir nokta da bu bilgisayar yığınının uğultusunun yarattığı ses kirliliğiydi. 

Ertelemeciler, yapay zeka karşıtı aktivistlerin aksine “ilerlemeye karşı” bir görünüm yaratmamaya özen gösteriyor, geçici bir “durdurma” ile olumsuzlukların giderileceği veya dengeleneceği tedbirler almayı öngörüyorlardı.

New York valisi Hochul, Bloomberg haber ajansına verdiği video röportajda, “New York eyaleti, veri merkezlerinin ya kendi enerjilerini üretmelerini ya da şebekemize bağlanmak için ek ücret ödemelerini şart koşacak… Bölge sakinlerinin ve işletmelerin uygun fiyatlı enerjiye erişebilmesini sağlamanın tek yolu bu,” diyordu. Söyleşide Hochul, yapay zekaya karşı olmadığını, bu teknolojinin aktif bir kullanıcısı olduğunu ve yapay zekanın ekonomik büyüme için itici bir güç olabileceğine inandığını vurguluyordu.

WSJ bu karara tepki göstererek, yayın kurulu imzalı bir yorumda, “New York kendi kendini sabote ediyor. Demokratlar,........

© 10 Haber