Azerbaycan-Ermenistan Barış Süreci: Güney Kafkasya İçin Tarihi Fırsat

Sınır delimitasyonu, egemenlik, güvenlik, tarihî hafıza, ulaşım hatları, köyler, meralar, yollar ve askerî hassasiyetleri içerir. Net çizilmemiş sınırlar, yıllardır yanlış hesaplamalara, askerî gerilimlere ve karşılıklı güvensizliğe yol açtı. (Foto: Ekran Görseli)

Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ihtilaflı sorunların çözümü için iki ülke heyetlerinin Erivan yakınlarındaki Ağveren’de bir araya gelmesi, ilk bakışta teknik bir sınır toplantısı gibi görülebilir. Oysa bu buluşma, bence Güney Kafkasya’nın geleceğini değiştirebilecek stratejik bir dönemeç.

29 Nisan 2026’da yapılan 13’üncü sınır delimitasyonu toplantısı, Azerbaycan Başbakan Yardımcısı Şahin Mustafayev ile Ermenistan Başbakan Yardımcısı Mher Grigoryan’ın eş başkanlığında gerçekleşti. Taraflar, sınır belirleme uzman gruplarının çalışma usulü, delimitasyon haritasının hazırlanması ve sınır belgelerinin resmileştirilip yayımlanması konusunda taslak talimat metinleri üzerinde mutabakata vardı. Bu metinlerin hükümet onayına sunulması kararlaştırıldı.

Bu, küçük görünen ama büyük sonuçlar doğurabilecek bir adımdır. Çünkü bu ihtilafın temelinde yalnızca Karabağ meselesi değil, Sovyetler Birliği döneminden miras kalan, uluslararası sınır olarak tasarlanmamış idari hatların bugünkü devlet sınırlarına dönüşmesinden kaynaklanan derin belirsizlik yatıyor.

Taraflar Artık Aracısız Temas Kuruyor

Bu sürecin en dikkat çekici yönü, tarafların doğrudan konuşuyor olmasıdır. Geçmişte Rusya, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri’nin gölgesinde yürüyen süreçlerin aksine, bugün Bakü ile Erivan kendi başkentlerinden, kendi heyetleriyle ve kendi siyasi sorumlulukları altında masaya oturuyor.

Kolay olmayacak. Kimse kısa vadede mucize beklememeli. Ancak dış müdahale olmaksızın iki ülkenin doğrudan görüşebilmesi bile başlı başına stratejik bir kazanımdır.

Azerbaycan’ın yaklaşık 10.2 milyon, Ermenistan’ın ise 3 milyonluk nüfusu var. 2024 itibarıyla Azerbaycan’ın GSYH’si yaklaşık 74.3 milyar dolar, Ermenistan’ınki 26 milyar dolar düzeyinde. Türkiye ise 86 milyonluk nüfusu ve çok daha büyük ekonomik ölçeğiyle bu denklemin bölgesel taşıyıcı gücü konumunda.

Sınır Delimitasyonu  ve Egemenlik

Sınır delimitasyonu yalnızca harita üzerinde çizgi çekmek değildir. Egemenlik, güvenlik, tarihî hafıza, ulaşım hatları, köyler, meralar, yollar ve askerî hassasiyetler bu meselenin içindedir.

Net çizilmemiş sınırlar, yıllardır yanlış hesaplamalara, askerî gerilimlere ve karşılıklı güvensizliğe yol açtı. Eğer sınırlar uluslararası hukuk temelinde, karşılıklı rıza ile ve sahada uygulanabilir şekilde belirlenirse, bu sadece iki ülke arasındaki ihtilafları azaltmaz; Güney Kafkasya’nın ekonomik haritasını da yeniden çizer.

Azerbaycan tarafının açıklamasında, Azerbaycan üzerinden Ermenistan’a kargo transitinin sürdüğü, Azerbaycan’ın Ermenistan’a petrol ürünleri tedarik ettiği ve iş dünyası temsilcilerinin de ticari işbirliği konusunda görüşmelere katıldığı belirtiliyor. Bu ayrıntı önemlidir: diplomasi yalnızca........

© yetkinreport.com