Enflasyon bir ekonomide kaynakların verimli etkin dağılmasını engeller ve gelirin toplum vicdanını rahatsız edecek şekilde adaletsiz dağılımına neden olur. Ancak eğer enflasyon bir de daha düşük gösteriliyorsa, bozucu etkileri daha fazla olur.

Bu çerçevede Türkiye için iki soru önem kazanıyor.

Türkiye de TÜİK’in yayınladığı ve resmi olarak kullanılan TÜFE‘nin düşük gösterildiği iddia ediliyor.

Enflasyonu olduğundan düşük göstermenin bozucu etkileri nedir?

TÜFE ve İTO geçinme endeksi

İTO geçinme endeksi, İstanbul’daki enflasyonu ölçer. 2022 yılına kadar bazı yıllar TÜFE, bazı yıllarda İTO geçinme endeksi daha yüksek çıkıyordu. Ama 2022 ve sonraki yıllar İTO sürekli olarak 10 ile 20 yüzdelik puan daha yüksek çıkmaya başladı. Acaba TÜİK’ mi TÜFE’yi daha düşük çıkarıyor, yoksa İTO mu geçinme endeksini daha yüksek çıkarıyor?

İstanbul Türkiye de fiyatların en fazla arttığı şehir değil. Resmi olarak da TÜFE kullanıldığına ve TÜİK’te hükümete bağlı olduğuna göre, bu durumda TÜİK’in TÜFE’yi düşük gösterme olasılığı daha yüksektir.

ENAG verisi tepki olarak hazırlanan bir veridir. TÜİK verileri tartışmaya açılıncaya kadar alternatif enflasyon tekniği geliştirmek kimsenin aklına gelmezdi. Uyarıcı olması açısından ENAG verileri yararlıdır. Ama teknik ve metedoloji olarak, “Türkiye’nin gerçek enflasyonu budur” demek fazla iddialı olur.

Aşağıdaki........

© Yeniçağ