Batı’nın ahlâken çökmüş politikalarının sonu… Ahlat’ta bölge ve dünya için yeşeren umutlar...

Chicago Üniversitesi profesörü John Mearsheimer, 20 yıl önce İsrail ve lobisinin Amerikan dış politikası üzerindeki tahakkümünü ilk kez yazan kişi olarak, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir yayında ABD ve Avrupa’nın İran savaşı ve İsrail’in Gazze’deki soykırımı karşısındaki tutumları nedeniyle suça ortak olduklarını ve böylece politikalarının ahlaki temelini kaybettiklerini belirtti. Ayrıca, İran Savaşı’nın ABD dış politikası için bir “felaket” olduğu yorumunu da yineledi.

Geçtiğimiz hafta dikkat çeken bir başka analiz ise George Washington Üniversitesi’nden Prof. Dr. Marc Lynch’ten geldi. Foreign Affairs Dergisi’nde yayımlanan “Amerikan Orta Doğu’sunun Sonu: İran ve Başarısız bir düzenin son çığlıkları” başlıklı makalesinde Lynch aslında tüm dünyanın gördüğü bir gerçeği tarihsel süreç içerisinde analiz ediyor. Hayli ses getiren makalesinde Lynch, özet olarak, iki kutuplu dünyanın sona ermesiyle ABD’nin Orta Doğu’da kurduğu düzenin 2003’te Irak’ın işgali ve 2011’deki Arap halk ayaklanmalarıyla test edildiğini; ancak İran savaşında elde edilen mağlubiyetle bu kez ABD’nin üstünlüğünün sonuna gelindiğini söylüyor. Tıpkı Mearsheimer gibi, ABD için bir “fiyasko” olarak nitelendirdiği İran savaşının, Washington’un artan itirazlarına rağmen İsrail’e devam eden desteğinin ve Gazze Soykırımı’nın bu sonun tetikleyicisi olduğunu ifade ediyor. ABD’nin on yıllar boyunca İsrail’i dizginlemekte başarısız olduğunu, Biden ve Trump dönemlerinde İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına verilen desteğin de ABD’nin ahlaki otoritesini ortadan kaldırdığını belirtiyor. Lynch’e göre Biden da, Trump da Gazze soykırımının tüm bölgede ve dünyada sismik etkilerini hesap edemedi. İran savaşı ise bölgedeki Amerikan askerinin mutlak gücü yanılsamasını paramparça etti ve Amerikan güvenlik garantilerinin azalan getirilerini göstermesi bakımından önemli bir eşik oldu.

Lynch’in makalesinde Washington’un artık hâkim olmadığı bir Orta Doğu›yu tasavvur etmekte ve mevcut bölgesel düzene dönük gerçek alternatifler hayal etmekte zorlandığı........

© Yeni Şafak