Soykırımı kim, kime yaptı -2-
Ermeni ve Rusların Van ve Bayezid'de yaptıkları mezâlimden kurtulabilenlerden bazıları ifadelerinde, Ermeni ve Rusların, Müslüman kızların bekâretlerini izale ettiklerini, birçok hamile kadınların karınlarını bıçakla yırtarak yavrularını çıkarıp öldürdüklerini, birçok kadınların memelerini, dudaklarını, burun ve kulaklarını kesip öldürdüklerini, ahalinin gözlerini kızgın şişlerle çıkarıp, bir hayli işkenceden sonra katlettiklerini anlatılar.
Küçük çocukları anne ve babalarının gözleri önünde sıcak su içinde kaynatıp, anne ve babalarına yedirdikten sonra onları da öldürdükleri, Bayezid'de, Kurban Bayramı'nın birinci günü, İslâmlar camide ve bayramlaşmada bulundukları sırada, İslâmları esir aldıkları, görülmemiş vahşette katliam yaptıkları, üç yaşından on yaşına kadar çocukları kolları bağlı olarak beraberlerinde gezdirdikten sonra ot yığını üzerine oturtup üzerlerine de gazyağı döküp yaktıklarını anlatmışlardır.
Bayezid'de on beş bin kişiden on dört bini öldürülmüş, beş yüzü esir edilmiş ve beş yüzü ise zorluk ve sefalet içinde, ekmeğe muhtaç olarak başka yerlere iltica etmişlerdir. (BOA., HR. SYS, 2872/2_ 1933. 97 Akademik Bakış Cilt 1, Sayı 2 Yaz 2008)
Ermeni ve Rusların Eleşkirt, Hınıs, Karakilise, Şatak, Müküs, Muş ve Akçan'da yaptıkları dehşetli mezâlimden kurtulabilenlerin ifadelerine göre, Rus ve Ermeniler, kadın erkek dinlemeyerek önlerine rast gelen çaresizleri öldürmüşlerdir. Sadece Eleşkird'in Arabköyü'nde iki gün zarfında bakire olarak yirmi üç kıza tecavüz etmişler, bütün genç gelin ve kadınların hukuklarına taarruz etmişlerdir. Hınıs'ın Mollakulaç köyünde yirmiden fazla çocuğu kesmişler, hamile kadınlardan bir ikisini karınlarını kama ile sökerek ceninleri süngü üzerinde pederlerine göstermişlerdir.
Müslüman ahaliden kimisinin kafasını, kollarını, burunlarını, kulaklarını kesmişler, gözlerini çıkarmışlar, derilerini yüzmüşler ve üzerlerine gazyağı dökerek yakmışlar ve ibret verici mezâlim yapmışlardır.
Hizan kazası, Horos karyesi, Uçum nahiyesine bağlı Nurs ve Avnik, End, Mezraai End yaylası, Hirit karyesi, Kulpik (Gülpik) karyesi, Hakif nahiyesine bağlı Korsu(h) ve Sükur karyeleri ve Hizan'ın merkezi Karasu'da Ermeni ve Rusların yaptıkları dehşetli mezâlimden kurtulabilenlerin ifadelerinden öğrenildiğine göre, birçok kadının derisi yüzülerek ağaçlara asılmış, erkeklerin diri diri gözleri oyulup ağaçlara bağlanarak nişan alınmış, çocuklar yarılarından kesilmiş, bütün kadın ve kızlara tecavüzle, erkek, kadın, çocuk tek nüfus kalmayıncaya kadar herkes katledilmiş; başları kesilmiş, memeleri koparılmış, yarı kesilmiş çocuklar analarının kucaklarına uzatılmıştır.
Ermeniler, büyük vahşette bulunmuşlar, girdikleri köylerde emval ve eşya namına bir şey koymamışlar, öldürdüklerinin "insan şeklinden çıkarılmış naaşlarını" bırakmışlardı ve köyler "adeta insan naaşından yapılmış" idi.
Ermeni ve Rusların Van'da yaptıkları katliamdan kurtulabilenlerin ifadelerinden bazılarına göre, Ermeniler, seçtikleri hamile kadınların karınlarını delip çocuklarını çıkararak havaya attıktan sonra nişan almışlar, "bütün insanların hatta hayvanların bile hayâ edeceği surette", "kız ve kadınlarımızı gözlerimizin önünde" soyup "namuslarına taarruz ettikten sonra karınlarını yırtmışlar, Bunların içerisinde on yaşını ikmal etmemiş pek çok kız da bulunuyordu.
Rus donanması tarafından Terme'ye çıkarılan Ermeni eşkıyasınca dokuz kişi şehit edilmiş, iki kişi yaralanmış ve on dokuz kişi de esir olarak götürülmüş, ayrıca 3 milyon 100 bin kuruş kıymetinde maddî zarar verilmiştir.
1905-1920 yılları arasında Ermenilerin yaptığı katliamlar
Kafkasya'da Ermeniler tarafından Türkler ve Kürtlere katliamlar yapılmıştır. Justin McCarthy, bunun sebebinin Ermenilerin bir Ermenistan devleti sınırları içine dahil etmek istedikleri Vilâyat-ı Sitte'de nüfuslarının %19 (Ermeni kaynaklarına göre %39) gibi küçük bir oranda olması ve bu nüfusun oranını arttırmanın yolunun bölgedeki Müslüman sayısını azaltmaktan geçmesi olduğunu öne sürmüştür.
Ovanes Kaçaznuni, 1905 ve 1906 yıllarında Müslümanlar ile Ermeniler arasında kanlı olayların yaşandığını belirtmektedir. 1914 yılında ise, Ermeni birliklerinin Türklere karşı faaliyetlerini başlattıklarını söylemektedir. 1915 yılında Van'ın Ermeni valisi olan Aram'a Rus bir komutan bölgedeki Kürtlerin öldürülmesini emreden bir emir gönderildi, fakat Aram emrin uygulanmayacağını belirtti.
Osmanlı arşivleri 1910-1922 yılları arasında 523 bin Türk'ün Ermeniler tarafından öldürüldüğünü belirtmektedir. Hüdavendigar Onur'a göre, 1914-1918 yılları arasındaki olaylarda, Ermeniler sebebiyle sayısı 2.5 ile 3 milyon arasında değişen Müslüman nüfus hayatını kaybetmiştir.
Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan Rusya'nın Paris büyükelçiliğine gönderilen 14 Mayıs 1915 tarihli bir yazıda, Van İsyanı sırasında bölgede yaklaşık 6 bin Müslümanın öldürüldüğü belirtilmektedir. Rus bir general, Ermeniler tarafından Müslümanlara karşı tecavüzlerin de gerçekleştirildiğini söylemiştir.
(Devam edecek…)
