Bir ülkenin parası, sadece alışverişte kullanılan bir araç değildir. O para aynı zamanda o ülkenin dünyadaki ağırlığını, güvenilirliğini ve etkisini gösterir. Bugün küresel sistemde bu rolü büyük ölçüde Amerikan doları üstleniyor. Çin ise bu tabloya itiraz ediyor ve kendi parasının, yani yuanın, daha büyük bir rol üstlenmesi gerektiğini savunuyor.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping "yuanın küresel rezerv para olması" yönündeki açıklamaları, teknik bir ekonomi hedefinden çok daha fazlasını ifade ediyor. Bu çağrı, mevcut dünya düzenine yönelik açık bir memnuniyetsizliğin göstergesi. Çünkü para düzeni, aynı zamanda güç düzenidir.

Bu noktada temel soru şudur: Yuan gerçekten rezerv para olabilir mi? Olursa dünya neyle karşılaşır, olmazsa Çin nasıl bir yol izler? Ve bu tartışma Türkiye açısından ne anlama gelir?

Rezerv para ne anlama geliyor?

Rezerv para; ülkelerin merkez bankalarında tuttukları, uluslararası ticarette kullandıkları ve kriz dönemlerinde güvenli liman olarak gördüğü paradır. Bugün enerji ticaretinden uluslararası borçlanmaya kadar pek çok alanda dolar belirleyici konumdadır.

Bu durum ABD'ye önemli bir avantaj sağlar. Amerika, kendi bastığı parayla borçlanabilir, ticaret yapabilir ve gerektiğinde finansal yaptırımlarla baskı kurabilir. Çin'in itirazı da tam olarak bu ayrıcalıklara yöneliktir.

Çin neden bu düzenden rahatsız?

Çin dünyanın en büyük üretim merkezlerinden biridir. Küresel ticaret hacmi büyüktür ancak bu ticaretin önemli kısmı dolar üzerinden yürür. Çin üretir, satar ama kazandığı paranın sistemi Washington merkezlidir.

ABD'nin bazı ülkelere karşı doları bir baskı aracı olarak kullanması, Çin açısından ciddi bir uyarı olmuştur. Pekin yönetimi, benzer bir baskının ileride kendisine de uygulanabileceğini hesaba katmaktadır. Bu nedenle yuanın uluslararası rolünü artırmak........

© Yeni Mesaj