İstikamet ve itidal olan İslâmiyet’in; hakikatin hududunu aşıp ileriye gitmeye “ifrat,” yetersizce haddin altında kalmaya da “tefrit” dediği hakikati; yalnızca ahlâkî hayatımızda karşımıza çıkmıyor. Bu hakikatin, hayatın her karesini alâkadar eden kullanımı vardır.

Fatiha-i Şerife’de “ihdinassırata’l-müstakîm” diye dua ederken, Rabbimizin bizi cerbezeden kurtarmasını da istiyoruz.  İstidat ve kabiliyetlerimizin inkişaf ettirilmesinde ifrat ile tefritin yansıma şekillerini, Bediüzzaman’ın meşhur İşârâtü’l-İ’caz tefsirinden okuyabiliriz. Hadiseleri tahlillerimizde de, bizi karanlıklara ve yanlış yollara atan ifrat-tefrite geçmeden önce; insanları hakikat dışı bu iki uçtan koruyacak yegâne koruyucu ölçünün, Şeriat olduğunu belirtelim…

Altmış senedir aktifçe takip edebildiğim hadiseleri, akranlarımız da ifrat-tefrit laboratuvarlarında tahlil edebilirler. Aile, mahalle, aşiret/şehir ve ülke dairelerinde yaşadıklarımızı analiz ettiğimizde; çevremizin ifrat-tefritlerini az-çok hatırlarız. Günümüzdeki hürriyet anlayışlarıyla, o zamanın telâkkilerini… Çocukluğumuzdaki hürmet, vefa, sadakat, diğerkâmlık, iffet ve diğer değerlerimizin tarihçelerini mevcutlarıyla karşılaştırdığımızda, aralarındaki mesafeleri rahatlıkla görebiliyoruz. Geçmişin sosyal hayatındaki müfritâne irtibatların, musibetzedelere ilginin günümüzdekiyle mukayesesinin zorlaştığını, akranlarımız göreceklerdir. Bir cinayetin, kara sevdanın ve benzer sosyal facianın destanlara, türkülere konu olduğunu hatırlayanlar, günümüzdeki kadın cinayetlerinin, katllerin ve toplu ölümlerin; gazetelerin manşetlerinde bir lâhza görünüp unutulduklarının farkına vardıklarında; bir ömrü değil, asırları arkalarında bıraktıklarını hissediyorlar. Geçmiş ile hazırı ve sosyal hayatın ifrat-tefrit karşılaştırmalarını edebiyatçılarımıza, sosyopsikolojiyle ilgilenen araştırmacılarımıza bırakıyoruz.

İnsaniyet-İslâmiyet düşmanlarının, altmış küsur sene öncesinden bu zamanımıza; sosyal tuzak, yanlış ideoloji, tarafgirlikler, mukaddeslerimizle cemiyetimizi tahriplerinden birkaç manzara arzedeceğiz. 

Garibimize giden; ifrat ile tefritlerimizin düşmanlarımızca istismarı… Her iki ucu ellerinde tutup,........

© Yeni Asya