TC Düşmanı HEVBENDÎ Girişiminin Diyarbakır’da Yaptığı Toplantının Hukuki ve Siyasi Değerlendirmesi: Üniter Devlet ve Anayasal Düzen Bağlamında Bir Analiz
7 Kasım 2026 tarihinde Diyarbakır’da düzenlenen “Kürdistan Ulusal İttifakı Konferansı” ve ardından kurulduğu açıklanan HEVBENDÎ adlı oluşumun siyasi söylemleri, Türkiye Cumhuriyeti’nin anayasal temelleri ve üniter devlet yapısı çerçevesinde incelendiğinde bu yıkıcı ve bölücü toplantıyaiktidar tarafından nasıl izin verilmiştir?Eldeki bilgiler ışığında, söz konusu girişimin “ayrı millet, ayrı ülke, ayrı egemenlik” taleplerinin Anayasa’nın değiştirilemez hükümlerini ihlal ettiği; bu tür bir toplantının kamu düzeni ve milli güvenlik açısından ciddi hukuki ve siyasi sonuçlar doğurduğu bilinmelidir.
Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan itibaren “milleti ve ülkesiyle bölünmez bir bütün” ilkesi üzerine inşa edilmiş; egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu kabul edilmiştir. Ancak zaman zaman, bu temel ilkeleri aşındırmaya yönelik bölücü siyasi arayışlar gündeme gelebilmektedir. Nitekim 7 Kasım 2026’da Diyarbakır’da gerçekleştirilen ve 170 “siyasetçinin” katıldığı belirtilen “Kürdistan Ulusal İttifakı Konferansı” ile bu toplantı sonrasında kurulduğu duyurulan HEVBENDÎ oluşumu, bu türden bir bölücülük arayışının güncel bir yansımasıdır. Söz konusu girişimin, bir asır önceki “Kürdistan” Teâlî Cemiyeti’nin siyasi çizgisiyle gösterdiği benzerlikler, meselenin tarihsel bir tekerrür boyutunu da ortaya koymaktadır.
HEVBENDÎ’nin Siyasi Taleplerinin Niteliği
Eldeki bilgilere göre HEVBENDÎ’nin kuruluş bildirgesinde “Kürtler”, ayrı bir millet olarak tanımlanmakta; “Kürdistan”, bu milletin ülkesi olarak nitelendirilmekte ve kendi kaderini tayin hakkı, siyasi egemenlik talebinin dayanağı olarak sunulmaktadır. Bildirgede ayrıca, “Kürt milletinin ulusal varlığını, kolektif haklarını ve kendi kaderini belirleme iradesini tanımayan” yaklaşımlarla iş birliği yapılmayacağı ifade edilmekte; “ulus-ülke hakikatı”nın tanınması temel koşul olarak öne sürülmektedir. İttifakın kurucularından PSK Genel Başkanı Bayram Bozyel’in açıklamalarında ise “Kürt” kimliğinin anayasal güvenceye alınması, “Kürtçe”nin resmî dil ve eğitim dili olması, “Kürtler” için siyasi statü tanınması ve federasyonun olası bir model olarak değerlendirilmesi gibi talepler yer almaktadır.
Bu taleplerin ortak noktası, mevcut üniter devlet yapısına karşıt olarak “ayrı bir siyasi egemenlik” alanı yaratma amacı taşımasıdır. Millet, ülke, egemenlik ve siyasi statü kavramları etrafında şekillenen bu söylem, esasen Türkiye Cumhuriyeti’nin “tek devlet, tek millet, tek vatan” esasına dayanan kurucu felsefesine açık bir düşmanlık içindedir.
Tarihsel Arka Plan: “Kürdistan” Teâlî Cemiyeti ile........
