76’ncı Berlin Uluslararası Film Festivali ödülleri, festival direktörü Tricia Tuttle’ın tören öncesi yaptığı konuşmanın kurduğu atmosferde açıklandı. Tuttle, “kırılgan ve parçalanmış” bir dünyada Berlinale’nin karmaşıklığa alan açtığını, çelişkili seslerin bir arada var olabildiği bir kamusal alan sunduğunu vurguladı. Ona göre Berlinale, dünyadaki çatışmaları çözmek için değil, dinlemek için alan yaratan bir ortamdır.

Aslında bu söylem, Berlinale’nin tarihsel kimliğiyle son derece uyumlu; politik olarak duyarlı, kamusal tartışmaya açık, zaman zaman da seslerin yükseldiği bir festival. Dolayısıyla Berlinale’nin bu seneki sonuçlarına bakıldığında ortaya çıkan tablo, bu “çok seslilik” iddiasını da destekliyor gibi görünüyor ve festival boyunca gerçekten yankı uyandıran filmlerin karşılık bulduğunu görmek genel olarak tatmin edici bir çerçeve çiziyor.

Ancak tam da bu noktada dikkat çekici bir gerilimin ortaya çıktığını söylemek mümkün…

Festivalin başında sinemanın şiirselliğine, görsel düşünmeye ve insan deneyiminin evrenselliğine vurgu yapan jüri başkanı Wim Wenders, “Sanatçılar siyasetin dışında kalmalı…” minvalindeki sözleriyle uzun süre tartışıldı. Wenders’in yaklaşımı, politik olanı doğrudan ajitasyondan ziyade bakış, zaman ve insani derinlik üzerinden kuran bir estetiğe dayandığını biliyoruz. Ne var ki başkanlığını yaptığı jüri, yarışmadaki belki de en açık biçimde politik iki filmi büyük ödüllerle onurlandırdı.

Fakat söylem ile ödül dağılımı arasındaki mesafe ister istemez şu soruları da doğuruyor:

Bu bilinçli bir denge mi?

Festivalin politik kimliğine yönelen eleştirilere karşı bir refleks mi?

Jüri içinde kolektif kararın, başkanın kişisel söyleminden daha belirleyici olduğunu gösteren bir tablo mu?

Yoksa Wenders’in sözleri yanlış mı anlaşıldı, belki de o, sanatın partizanlığa indirgenmesine karşıydı, politik içeriğe değil?

Her halükarda, Berlinale zaten tarihsel olarak politik bir festival ve hiçbir zaman dünyadan kopuk bir estetik alan olmadı. Bu bağlamda en politik filmlerin ödüllendirilmesi bir istisna değil, geleneğin devamı.

Yine de ironiyi görmezden gelmek zor.

“Sanat siyasetin........

© Turkish Forum