Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/1-d maddesi uyarınca Türkiye'de kurulu;

* Menkul kıymetler yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları,

* Portföyü Türkiye'de kurulu borsalarda işlem gören altın ve kıymetli madenlere dayalı yatırım fonları veya ortaklıklarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları,

* Girişim sermayesi yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları,

* Gayrimenkul yatırım fonları veya ortaklıklarının kazançları, (Esas faaliyet konusu itibarıyla gayrimenkul, gayrimenkul projeleri ve gayrimenkule dayalı haklardan oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulanlar dışında kalanların kazançları hariç)

* Emeklilik yatırım fonlarının kazançları,

* Konut finansmanı fonları ile varlık finansmanı fonlarının kazançları,

Kurumlar vergisinden istisnadır.

Bahse konu fon ve ortaklıkların bu istisnadan faydalanılabilmesi için fon ve ortaklıkların (emeklilik yatırım fonları hariç) sahip oldukları taşınmazlardan elde ettikleri kazançların en az P'sinin, elde edildiği hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı izleyen ikinci ayın sonuna kadar kâr payı olarak dağıtılması şarttır. Bu süre içerisinde belirtilen orana kadar kârın ortaklara dağıtılmaması durumunda, istisnadan faydalanılması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.

Bu fon ve ortaklıkların yukarıda belirtilen istisna şartını yerine getirmesi halinde, kurumlar vergisi ödemeyecek olmakla beraber istisnadan yararlandıkları gayrimenkul kazançları üzerinden  asgari yurt içi kurumlar vergisi öderler. İstisna şartını yerine getirmezler ise bu defa 0 kurumlar vergisi öderler, ama  oranındaki asgari yurt içi kurumlar vergisi ödemezler.

Emeklilik yatırım fonlarının kazançları hariç olmak üzere bu istisnadan yararlanan yatırım fon ve ortaklıklarının kazançları dağıtılsın veya dağıtılmasın stopaja tabi olmakla beraber bu stopajın oranı halen %0’dur. Bu sebeple bu fon ve ortaklıklar, kar dağıtımı yaparken ayrıca stopaj yapmazlar.

Yatırım fon ve ortaklıklarının vergilendirilmesini kabaca yukarıda özetlemeye çalıştım. Karışık görünebilir ama bu vergileme yapısını fon ve ortaklıkların mali yetkilileri veya konuyla ilgilenenler zaten biliyorlar. Ancak bunların son zamanlarda yaşadıkları bir tereddüt var ki o da gayrimenkul varlıklardan elde ettikleri kazancın yarısının dağıtımı şartıyla ilgili.

Elbette bu düzenleme bütün yatırım fon ve ortaklıklarını kapsasa da gayrımenkullere yaptıkları yatırımlar itibariyle bu tereddütleri pratikte gayrımenkul yatırım fonları (GYF) ile gayrımenkul yatırım ortaklıkları (GMYO) yaşıyor. Bu sebeple yazımı GMYO’lar üzerine oluşturdum.

Yukarıda belirttiğim gibi kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilmek için GMYO’ların gayrımenkul varlıklardan elde ettiği karın yarısını, kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği ayı müteakip ikinci ayın sonuna kadar........

© T24