Bir rejim nasıl ayakta kalır?

Soğuk bir sabah… Tahran’da bir mahallede protesto başlıyor.

Bir tarafta öfkeli gençler…

Diğer tarafta ellerinde coplarla onları dağıtan insanlar.

Ama o copu tutan kişi, bir yabancı değil. Aynı mahallede büyümüş bir komşu çocuğu.

İran rejimini anlamak istiyorsanız, önce bu sahneyi anlamanız gerekir.

Bugün Batı’da sıkça kurulan cümle şu... “İran’ı vuruyoruz ama rejim değişmiyor.”

Bu cümle eksik. Çünkü İran’daki yapı klasik bir “rejim” değil. Bu bir sistem. Hem askeri, hem ekonomik, hem de toplumsal bir ağ. Ve o ağ, sandığınızdan çok daha derin.

Şii din adamlarını, paramiliter güçler ve bunlara yakın iş camiası ekonominin yarısından fazlasını kontrol ediyor.

Bu ne demek? Bu, rejimin sadece siyasetle değil, maaşla, krediyle, iş fırsatıyla ayakta durduğu anlamına gelir. İran’da milyonlarca insan rejime ideolojik olduğu için değil…Rejim sayesinde yaşadığı için bağlı.

Sistemin kalbinde iki yapı var. Birincisi, Devrim Muhafızları... En az 125 bin maaşlı personel…

Ama mesele asker sayısı değil. Bu yapı aynı zamanda dev bir holding. Petrol, doğalgaz, inşaat, telekomünikasyon… Ülkenin en büyük projeleri bu yapının kontrolünde.

Yani bir general aynı zamanda iş insanı. Bir komutan aynı zamanda müteahhit.

Muhafızlar barajlar, otoyollar ve metro hatları, hastaneler, lüks oteller ve kafeler için kamu ihaleleri verilen büyük şirketleri kontrol ediyor. 

İkinci yapı ise daha kritik... Besic. Yaklaşık 700 bin kişilik yarı........

© Sözcü