menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bir Şahsın Hatası Bir Davanın Hatası Değildir

18 0
01.10.2026

Aidiyet üzerinden bir haber furyası başlamış gidiyor. Bazı kardeşler de bunu soruyor ve insanlar da haberlere bakarak sanki 28 Şubat hortladı gibi bir düşünceye kapılıyor. Hâlbuki yapılan operasyonlar içtimâî hayatta bir işle meşgul olup ve buna ilaveten çeşitli hizmetlerde bulunan kimselere karşı yapılan soruşturma niteliğindedir. Yani bu Nurcu, Kadîri, Nakşî, Süleymanlı.. şeklinde yapılan bir şey değil. Fakat Allah ve Resûlüne savaş açmış kimseler cehennemlik bir hayat anlayışına sahip oldukları için insanların Hak üzere bir hayat yaşamasından âdetâ vicdan azabı çektikleriden kendileri Allah ve Resûlüne savaş açmaları için haber, yayın ve kara propaganda yapıyorlar.

Aidiyet, suçu aklamadığı gibi suç isnadının da delili değildir. Bir insanın yaptığı yanlış, kendisine aittir.

Bir insanın işlediği suçun hukukî sorumluluğu, o suça iştirak edenlere aittir. Fakat günümüzde giderek yaygınlaşan bir anlayış var ki; bir şahsın mensubiyeti üzerinden bütün bir camiaya, bir camianın üzerinden bir fikre, bir fikrin üzerinden de bir hizmet hareketine hüküm vermeye çalışıyor.

İşte burada mesele artık yalnızca bir şahsın yaptığı iddia edilen fiil olmaktan çıkıyor. Mesele adalet meselesine dönüşüyor. Çünkü Kur’ân'ın ortaya koyduğu temel ölçü açıktır:

“Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez.”[1]

Bu ölçü, suçun şahsîliği bakımından son derece açıktır. Bir kişinin yaptığı fiilin hesabı, o fiile iştirak etmeyen başka insanlara yüklenemez.

Dolayısıyla bir kimsenin kendisini Nur talebesi olarak tanımlaması, onun yaptığı her fiili Risale-i Nur'a mal etme hakkı vermediği gibi; onun hakkında ortaya atılan bir suçlamayı da hiçbir delil olmaksızın bütün Nur talebelerine teşmil etme hakkı vermez.

Burada iki ayrı yanlış birbirinden ayrılmalıdır:

Şahsî yanlışı cemaat adına savunmak yanlıştır. Fakat şahsî yanlıştan hareketle cemaati mahkûm etmek de yanlıştır. Adalet, tam da bu iki yanlış arasında doğru yerde durabilmektir.

Aidiyet suçun delili değildir. Bir insanın bir camiaya mensup olması, onun o camianın bütün fiillerinden sorumlu olduğu anlamına gelmez.

Daha açık ifade edelim: Aidiyet, sorumluluk doğurabilir; fakat her durumda suç ortaklığı doğurmaz.

Bir kişi bir cemaatin mensubu olabilir. Bir başka kişi aynı cemaatin mensubu olabilir. İki kişinin aynı fikre, aynı kitaba veya aynı hizmet anlayışına yakın olması, onların birbirlerinin şahsî fiillerinden sorumlu oldukları anlamına gelmez.

Aksi hâlde toplumda hiçbir insanın şahsî sorumluluğu kalmaz. Bir kişinin ticaretindeki hata bütün arkadaşlarına, bir yöneticinin yolsuzluğu bütün çalışanlarına, bir siyasetçinin suçu bütün seçmenlerine, bir din hizmetkârının yanlışı bütün dindarlara, bir Nur talebesinin hatası da bütün Nur talebelerine yüklenebilir hâle gelir.

Bu ise adalet değil, genellemedir.

Kur’ân'ın adalet ölçüsü ise genelleme üzerine değil, şahsî sorumluluk üzerine kuruludur.

Nurculuk, Nakşîlik, Kadirîlik.. bir dokunulmazlık zırhı değildir. Fakat burada diğer uçtaki yanlış da görülmelidir.

Bir insanın “Ben Nur talebesiyim” demesi, ona herhangi bir konuda dokunulmazlık kazandırmaz.

Risale-i Nur'a mensubiyet iddiası, insanı eleştiriden ve hesaptan muaf tutmaz. Hatta tam tersine, Risale-i Nur'un ölçülerini benimseyen insanın kendi nefsine karşı daha ciddi bir muhasebe içinde olması gerekir.

Çünkü Risale-i Nur'un temel düsturlarından biri ihlâstır. İhlâs ise, şahsî menfaatin, şöhretin, makamın ve benliğin hizmetin önüne geçirilmemesini gerektirir.

Bu sebeple bir Nur talebesinin gerçekten haksızlık yaptığı sabit olursa, sırf “Nurcudur” diye yanlışını doğru göstermenin hiçbir ilmî ve ahlâkî dayanağı yoktur.

Hakikat şahsa göre değişmez. Fakat bunun tam karşısında başka bir yanlış vardır: Bir kişinin yanlışını “Nurcu olduğu” gerekçesiyle Risale-i Nur'a mal etmek.

Bu da aynı derecede ölçüsüzdür. Çünkü: Nurculuk kimseye suç işleme ruhsatı vermez; fakat Nurculuk da hiç kimseye bir Nur talebinin şahsî kusurunu bütün Nur talebelerine yükleme ruhsatı vermez.

Asıl mesele: Bir fiil ne zaman cemaatin fiili olur?

Burada daha teknik bir ayrım yapmak gerekiyor. Bir kişinin yaptığı fiilin bir topluluğa mal edilebilmesi için sadece o topluluğa mensubiyet yeterli değildir.

Ortak karar, ortak irade, ortak organizasyon, fiile iştirak, müşterek menfaat, kurumsal emir veya yönlendirme gibi somut bağların ortaya konulması gerekir.

Aksi hâlde bir şahsın fiili ile bir topluluğun fiili birbirine karıştırılmış olur.

Bu ayrım özellikle dinî cemaatler bakımından daha da önemlidir. Çünkü bir cemaatin içinde bulunan herkes aynı derecede sorumlu değildir.

Bir kişinin yaptığı işten, o işle hiçbir ilgisi olmayan binlerce insanı sorumlu tutmak; hukukî anlamda da ahlâkî anlamda da ciddi bir adalet problemi doğurur.

Suçun şahsîliği ilkesi, cemaat aidiyeti karşısında ortadan kalkmaz.

Risale-i Nur'un şahs-ı mânevîsi bir şahsın biyografisi değildir. Burada........

© Risale Haber