8 Mart’ı Yeniden Düşünmek: Eşitliği Ölçmek ve Yönetmek

8 Mart’ı Yeniden Düşünmek: Eşitliği Ölçmek ve Yönetmek

8 Mart yalnızca bir farkındalık günü değil; eşitlik politikalarını değerlendirme ve yeni dönemin önceliklerini belirleme zamanıdır. Küresel ve ulusal veriler ilerlemenin mümkün olduğunu gösteriyor. Asıl mesele, bu ilerlemeyi hızlandıracak kurumsal kapasiteyi inşa etmektir.

Her yıl 8 Mart’ta eşitlik talebi güçlü biçimde dile getirilir. Ancak asıl soru şudur: Bu talepler kamu politikalarına ne ölçüde yansıyor? Toplumsal cinsiyet eşitliği artık yalnızca normatif bir ideal değil; ölçülebilir, izlenebilir ve yönetilebilir bir politika alanıdır. Dolayısıyla 8 Mart yalnızca sembolik bir gün değil, eşitlik politikalarının performansını değerlendirme ve yeni dönemin önceliklerini belirleme anıdır. Eşitliğin geleceği, söylemin gücünden çok kurumların sonuç üretme kapasitesine bağlıdır.

Kadın-erkek eşitliği bugün tartışmalı bir ilke değildir. Anayasalarda, kalkınma planlarında ve strateji belgelerinde açık biçimde yer almaktadır. İlkesel düzeyde güçlü bir normatif uzlaşı vardır. Ancak kamu politikalarında belirleyici olan normların varlığı değil, sonuç üretme kapasitesidir. Eşitlik söylemi yaygın; eşitliğin performansı ise farklıdır.

Bu nedenle 8 Mart’ı yalnızca tarihsel bir hatırlama günü olarak görmek eksik kalır. Aynı zamanda bir politika muhasebesidir. Hangi alanlarda ilerleme sağlandı? Hangi göstergelerde durağanlık sürüyor? Mevcut araçlar hedefe odaklı mı? İzleme ve değerlendirme mekanizmaları gerçekten işliyor mu?

Bu sorulara verilen yanıtlar, eşitliğin yönünü belirler.

Bugün eşitlik artık soyut bir ideal değil, ölçülebilir bir yönetişim alanıdır. Veri üretmeyi, performans göstergeleri tanımlamayı ve sonuçları düzenli olarak analiz etmeyi gerektirir. Ölçülmeyen alan yönetilemez. Yönetilemeyen alan ise çoğu zaman sembolik düzeyde kalır.

Küresel Ölçekte Asimetrik İlerleme

Küresel ölçekte kadın-erkek eşitliğini izleyen en kapsamlı çalışmalardan biri, World Economic Forum tarafından yayımlanan Global Gender Gap Report’tur. Rapor, eşitsizliği dört ana boyutta ölçer: ekonomik katılım ve fırsatlar, eğitim, sağlık ve siyasi güçlenme.

Veriler dikkat çekici bir tablo ortaya koymaktadır. Eğitim ve sağlık alanlarında küresel ölçekte önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Birçok ülkede kız çocuklarının okullaşma oranları erkeklerle dengelenmiş, temel sağlık göstergelerinde cinsiyet farkı büyük ölçüde kapanmıştır.

Ancak ekonomik katılım ve siyasi temsil alanlarında........

© Perspektif