Son güncelleme: 13 Mart 2026 -

Dünya Alem (37): Prof. Dr. Evren Balta ile Jeopolitik kırılmanın anatomisi

14 Mart 2026 Cumartesi

Dünya Alem’de bu hafta Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Evren Balta, Washington’daki karar alma mekanizmalarının çöküşünden İran’ın beklenmedik direncine ve küresel sistemin kuralsızlaşmasına kadar geniş bir perspektiften analizlerini İslam Özkan’a anlattı.

2026 yılının ilk aylarında başlayan ve “cerrahi müdahale” vaatleriyle bir bölgesel imha operasyonuna dönüşen ABD-İsrail’in İran saldırıları, dünya siyaset tarihinin en büyük stratejik kumarlarından biri olarak kayda geçiyor. Özyeğin Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Evren Balta, ABD-İsrail’in İran saldırılarının yalnızca iki devlet arasında bir savaş değil, II. Dünya Savaşı’ndan bu yana süregelen liberal dünya düzeninin ve Amerikan hegemonyasının sorgulanmasına yol açan önemli bir gelişme olduğunu vurguladı.

Trump’ın “narsistik zafer” arayışı ve Amerikan toplumunun bölünmüşlüğü

Prof. Dr. Evren Balta, Trump’ın dış politika ajandasını rasyonel devlet çıkarlarından ziyade kendi seçmen tabanına sunduğu “maliyet yönetimi” üzerinden okumak gerektiğini belirtti. Amerikan toplumunun genelinde savaşa onay oranlarının yüzde 40’lara kadar gerilediğini söyleyen Balta, özellikle Demokrat Parti seçmeninin bu süreci tamamen reddettiğini, ancak Trump için bunun bir önem taşımadığını söyledi.

Trump’ın stratejisini “Venezuela Modeli” üzerine kurguladığını hatırlatan Balta, başkanın kendi tabanına şu mesajı verdiğini vurguladı:

“Ben uzun ve anlamsız savaşlara karşıyım; ancak Amerikan enerji çıkarlarını koruyacak, kısa süreli ve cerrahi darbelerle zafer kazanabilirim.”

Balta’ya göre Trump, bugün bir yandan “İran rejimi devrilene kadar oradayız” derken diğer yandan “Zaten büyük bir darbe vurduk, yarın çıkabiliriz” diyerek her türlü başarısızlığı zafer olarak sunabileceği muğlak bir alan yaratıyor.

Jeopolitik kaos: İran düşerse mi daha kötü, kalırsa mı?

Söyleşinin sonunda bölgeyi bekleyen olası senaryoları değerlendiren Balta, her iki seçeneğin de devasa riskler barındırdığını belirtti. Eğer İran rejimi çökerse Hazar’dan Akdeniz’e kadar uzanan bir “iç savaş ve parçalı egemenlik” döneminin başlayacağını, etnik ve mezhepsel fay hatlarının (Kürt, Şii-Sünni gerilimleri) tüm bölgeyi ateşe vereceğini söyledi. İran rejiminin ayakta kalması durumunda ise rejimin çok daha “militarist ve saldırgan” bir kimliğe bürüneceği uyarısında bulunan Balta, bu durumun suikastlar, siber saldırılar ve vekil güçler üzerinden yürütülen asimetrik bir “sürekli savaş” hâlini beraberinde getireceğini söyledi. Balta’ya göre bu krizin kazananları şimdiden belli: Bölgesel boşluğu dolduran Çin ve Rusya.

ABD Çin Donald Trump İran Savaşı 2026 Rusya

Medyascope'u destekle. Medyascope'a abone ol.

Medyascope’u senin desteğin ayakta tutuyor. Hiçbir patronun, siyasi çıkarın güdümünde değiliz; hangi haberi yapacağımıza biz karar veriyoruz. Tıklanma uğruna değil, kamu yararına çalışıyoruz. Bağımsız gazeteciliğin sürmesi, sitenin açık kalması ve herkesin doğru bilgiye erişebilmesi senin desteğinle mümkün.

Medyascope'u Google Haberler üzerinden takip edin

Medyascope'un mobil uygulamasını indirin

Ruşen Çakır yorumladı: Ankara savaşa dahil olmamak için elinden geleni yapıyor

Selim Kuneralp yazdı: İran savaşı Türkiye’ye yeni bir yol açar mı?

Toplum ve Siyaset (12) | Gilles Kepel: “Ortadoğu yeniden şekilleniyor; Körfez’in varoluşu derinden sarsılıyor”

İslam Özkan / Diğer içerikleri

İslam Özkan yazdı: ABD’nin lojistik çıkmazı ve İran’ın beklenmeyen direnci

Dünya Alem (37) | İran beklenenden daha mı güçlü? ABD-İsrail planı ters mi tepti?

Dünya Alem (36) – İhsan Eliaçık: “Mülk Allah’ındır demek, özel mülkiyeti reddetmektir”

İslam Özkan yazdı: ABD SDG’den neden desteğini çekti?

İslam Özkan’ın Dr. Lika Mekki’yle söyleşisi: Irak siyasetinde “Maliki” bilmecesi

Dünya Alem (35) | Fatma Bostan Ünsal: “Devlete sadakat, hakikate sadakatin önüne geçti”

Haftanın en popüler içerikleri

İBB davası başladı: Ekrem İmamoğlu’nun avukatlarının “reddi hakim” talebi reddedildi, duruşmanın ilk celsesi sona erdi

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı hayatını kaybetti

İBB davasının 2. günü: İmamoğlu 2019’u hatırlattı, Aykut Erdoğdu savunma yaptı

Araç içi ekran yasağında kapsam genişledi: Ceza 42 bin liraya kadar çıkıyor

Transatlantik: İran savaşının gidişatı | Halkbank davası tatlıya bağlanıyor

Öcalan’dan, Davutoğlu’nun ”süreç için siyasi koordinatör atansın” çağrısına tam destek

Tarihi dava başlıyor: İşte İBB davası hakkında bilmeniz gerekenler

Kemal Can yazdı: İran’dan Türkiye’ye yansıyanlar

Gaziantep ve Diyarbakır’da balistik mühimmat bulundu, kaynağın aynı olup olmadığı araştırılıyor

Akın Gürlek’in örnek gösterdiği “itirafçı” Ertan Yıldız’ı “örgüt lideri” Aziz İhsan Aktaş yalanladı

Medyascope'un günlük e-bülteni

Editörlerimizin derlediği öngörüler, analizler, Türkiye’yi ve dünyayı şekillendiren haberler, Medyascope’un e-bülteni Andaç‘la her........

© Medyascope