menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İhracat ve imalat sanayi iyi durumda değil

12 6
11.11.2025

“Yurt içinde tüketilen sanayi ürünleri içindeki ithal ürünlerin payı p’ler ve ihraç edilen sanayi ürünleri içindeki ithal ürünlerin payı da P’ler civarındaysa…”

Ve bu verilere rağmen bu ülke, kendisini bir sanayi ülkesi olarak görüyorsa bu ülkenin ekonomisi nasıl bir ekonomidir?

Bu ekonomiyi kavramak için verileri adım adım irdeleyelim.

İthalatın Kompozisyonu: Türkiye’nin yıllıklandırılmış ithalatı 360 milyar dolar civarındadır.

Bu ithalatın yaklaşık olarak p’i ara mallardan, ’sı mamul tüketim mallarından ve ’ü de mamul yatırım mallarından oluşuyor.

İTHALAT

MİLYAR $

ARA MALLAR

252

TÜKETİM MALLARI

58

YATIRIM MALLAR

50

TOPLAM

360

İthal edilen 58 milyar dolarlık mamul tüketim malı ve 50 milyar dolarlık mamul yatırım malı ek bir işleme tabi tutulmadan yurtiçinde tüketilmektedir. (58 50=108 milyar dolar)

İthal edilen ara malların bir kısmı tarımda, örnek gübre ve enerji; bir kısmı da hizmetlerde kullanılmaktadır örnek, enerji ve bazı turizm harcamaları.

Tarımda kullanılan ithal ara malların tutarı konusunda TÜİK veya akademi doğru dürüst bir çalışma yapıncaya kadar biz de, tarım ve hizmetlerin tükettiği ara mallar tutarını 12 milyar dolar olarak varsayalım.

Böylece ithal edilen ve yurtiçinde doğrudan tüketilen ithal sanayi ürünü toplamı 120 milyar dolar olur: (58 50 12=120 milyar dolar)

360 milyar doların 120 milyar dolarlık kısmı, ilave hiçbir işleme tabi tutulmadan, doğrudan tüketildiği için bakiye 240 milyar dolarlık ara malı, yurtiçindeki fabrikalara “işlenmek amacıyla sevk” edilir. (360-120=240)

Fabrikalar da bu 240 milyar dolarlık ara malları, yurt içinden temin edilmiş diğer hammadde ve ara mallarla birlikte işleyerek sanayi ürünlerine dönüştürür.

İMALAT SANAYİ VE ÜRETİLEN KATMA DEĞER

İmalat Sanayinin GSYH’daki payı: TÜİK 2025 Haziran sonu itibariyle yıllıklandırılmış GSYH’yı 1 trilyon 473 milyar dolar ve imalat sanayinin GSYH içindeki payını da  olarak hesaplamış.

Bu durumda, bir trilyon 473 milyar dolar GSYH içinde imalat sanayinin payı 236 milyar dolar olur. (İmalat sanayi/GSYH=  = 0,16*1.473= 236 milyar dolar)

SANAYİ ÜRETİMİ

İTHAL ARA MALLAR

240

YURTİÇİ İMALAT SANAYİ

236

TOPLAM

476

Bu 476 milyar dolarlık sanayi ürünü içinde........

© Karar