Ekonomide büyük fatura yeni başlıyor
Şu not ile başlayalım: Bazı çalışmalarımın o ortamda anlaşılmadığı ama sonrasında sıkça kullanıldığını görüyorum. Umarım bu önemli çalışmamızın da kıymeti çok geçmeden anlaşılır.
Son dönemde bazı hesaplamaları zaman kavramı ile açıklamaya çalışıyoruz. Bu çalışmamız da bunlardan biri olacaktır.
Mesela faizler yükseldi ama bu yükseklik sadece birkaç ay sürdü. İşte burada mutlak değer kavramı çok anlam ifade etmiyor.
Kilit soru şudur: Yüksek faiz kadar ne kadar sürdüğü de önemlidir. Gerçek maliyetin anlaşılması için oran ve zaman birlikte değerlendirilmelidir.
Grafikte reel faizi ele aldık ve bunu yıllık hale getirdik. Kısaca buradaki her bir oran aylık reel faizi değil yüklenilen yıllık reel faizi vermektedir. Böylece zaman maliyetini de görebilmiş oluyoruz.
Bir başka soru da şudur: Neden TÜİK yerine İTO fiyatlarını baz aldık? Çünkü TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verileri gerçekçi değil. Mesela TÜİK enflasyonu 2,61 iken kredi faizi T,95’dir. Burada TÜİK enflasyonuna göre reel faiz ,84 çıkmaktadır. Ve yıllık ortalama reel faiz ise ,22’ye gelmektedir.
TÜİK enflasyonunun gerçek olmadığını buradan bile söyleyebiliriz. Nasıl mı?
Bir yıldır TÜİK enflasyonuna göre reel faiz yüzde 16-20 aralığında seyretmektedir. Sizlere kesin bilgi olarak söyleyeyim: Bu yüksek reel faize bu kadar uzun süre hiçbir ekonomi dayanamaz. O yüzden TÜİK enflasyonu gerçek değil…
Gelelim İTO fiyatlarına göre reel faize........
