Prins­jes­dag verdeelt meer dan geld

Lector Sociaal Werk aan Zuyd Hogeschool

Op Prins­jes­dag horen we straks opnieuw welke keuzes het kabinet maakt en wat die be­te­ke­nen voor onze por­te­mon­nee. De koop­kracht­plaat­jes volgen snel. Wie gaat erop vooruit, wie ach­ter­uit en met hoeveel procent?

Maar achter die cijfers ligt een fun­da­men­te­le­re vraag. Want po­li­tie­ke keuzes verdelen niet alleen geld. Ze verdelen ook ze­ker­heid, risico, be­scher­ming en ver­ant­woor­de­lijk­heid. De vraag is daarom niet alleen: Hoeveel mensen gaan erop vooruit? Maar ook: Hoeveel on­ze­ker­heid moeten zij zelf dragen?

In 2013 deed de par­ti­ci­pa­tie­sa­men­le­ving of­fi­ci­eel haar intrede in de Troon­re­de. Wie al wat langer meeloopt in het sociaal domein, kan de woorden die daarna kwamen bijna dromen: eigen kracht, zelf­red­zaam­heid, meedoen, het netwerk benutten, ver­ant­woor­de­lijk­heid nemen. Je zou er een aardige bingo­kaart mee kunnen vullen. Maar ruim tien jaar later dringt zich een andere vraag op: hoeveel eigen ver­ant­woor­de­lijk­heid kun je van mensen vragen, als de mo­ge­lijk­he­den om die ver­ant­woor­de­lijk­heid te dragen zo ongelijk verdeeld zijn?

In­mid­dels klinkt in de Troon­re­des ook een andere taal. Thema's als be­staans­ze­ker­heid, be­scher­ming, ver­trou­wen en gehoord worden zijn na­druk­ke­lij­ker te­rug­ge­ko­men. Steeds dui­de­lij­ker wordt dat eigen regie en par­ti­ci­pa­tie alleen be­te­ke­nis krijgen als er een zekere bodem onder het bestaan ligt. Wie voort­du­rend brandjes blust rond inkomen, wonen of zorg, heeft immers minder ruimte om mee te doen en ver­ant­woor­de­lijk­heid te dragen.

Dat is geen........

© Joop