Laat het rijtjeshuis van oma met rust, pak de miljardairs aan

Freelance projectmanager, ondernemer en auteur van Minder macht voor de miljardair!

Ik erger me al langer aan de manier waarop wij in Nederland over ‘de rijken’ praten. Alsof een gezin met een afbetaald huis, een ondernemer met enkele miljoenen en een miljardair tot dezelfde maatschappelijke klasse behoren. Dat is niet zo.

Natuurlijk bestaan er grote en soms pijnlijke verschillen binnen de middenklasse. Het maakt enorm veel uit of je ouders een huurwoning of een koopwoning hebben. Het maakt uit of je een erfenis ontvangt, hulp krijgt bij de aankoop van een huis of helemaal op eigen kracht moet beginnen. Maar die ongelijkheid mag ons niet blind maken voor een veel grotere systeemfout: geld stroomt in onze economie voortdurend van miljoenen gewone mensen naar een uiterst kleine groep superrijken.

Juist daarom maak ik bezwaar tegen plannen die het vermogen van de middenklasse en de normale rijken zwaar belasten, terwijl de superrijken opnieuw grotendeels buiten schot blijven. Dat is niet alleen onrechtvaardig. Het kan de vermogensconcentratie aan de absolute top zelfs versnellen.

Een juiste waarschuwing, maar de verkeerde oplossingIn Vrij Nederland verscheen het artikel ‘De erftsunami van de babyboomgeneratie ontwricht de hele samenleving’, geschreven door Merel van Namen. Daarin waarschuwt econoom en auteur Jona van Loenen voor de enorme vermogensoverdracht die de komende decennia plaatsvindt. Nederlandse babyboomers bezitten gezamenlijk ongeveer één biljoen euro. Daarvan zou de komende twintig jaar circa 450 miljard euro worden overgedragen aan volgende generaties. Van Loenen vreest het ontstaan van een ‘erfocratie’: een samenleving waarin je maatschappelijke positie steeds minder wordt bepaald door je talent, inzet of ondernemerschap en steeds meer door het huis en de bankrekening van je ouders.

Hij wijst op een schrijnend verschil. Een enig kind met een huurwoning en ouders met een huurwoning erft volgens de in het artikel aangehaalde cijfers gemiddeld ongeveer 18.000 euro. Iemand met een koopwoning en ouders met een koopwoning erft gemiddeld 463.000 euro.

Om die ontwikkeling tegen te gaan, stelt Van Loenen onder meer een heffing van 50 procent op de verkoopwinst van woningen voor. Ook wil hij de erfbelasting vervangen door een systeem waarin mensen tijdens hun leven 250.000 euro belastingvrij mogen ontvangen, waarna tarieven van 35 en 50 procent zouden gelden. De opbrengsten wil hij gebruiken om de belasting op arbeid te verlagen.

Ik ben het met een belangrijk deel van zijn analyse eens. Het is ongezond wanneer de woning van je ouders bepaalt of jij zelf nog een woning kunt kopen. Het is onrechtvaardig wanneer afkomst zwaarder gaat wegen dan werk, talent en ondernemerschap. En het is gevaarlijk wanneer bezit zich generatie na generatie concentreert.

Ik ben het ook volledig eens met het aanpakken van de superrijken. Maar ik ben het niet eens met het zwaar aanpakken van de middenklasse en de normale rijken. Want vanaf dat punt richt Van Loenen zijn kanon op de verkeerde groep. We pakken het rijtjeshuis van oma aan. En het imperium van de miljardair laten we grotendeels intact.

De........

© Joop