Bugün bile tüm sırlarına tam olarak hâkim olamadığımız dünya ve evrende yüzlerce, hatta binlerce yıl önce yaşadığınızı düşünün. Bugün artık basit gelen, ardındaki bilimsel sebepleri bildiğimiz doğa olaylarını o zamanlarda yaşadığınızı hayal edin. Hiçbir şey bilmediğiniz bir dünyada anlam veremediğiniz pek çok şey olduğunu ve sizin de bunun tam ortasında kaldığınızı varsayın. Emin olun öyle bir dünyada yaşadığınızı varsaymanız bile neredeyse olanaklı değildir. Neden mi?

Bugün olduğumuz insanlar olana kadar, yıllar içerisinde aldığımız her yaşla beraber öğrenmeye de devam ederiz. Her öğrendiğimiz şey tamamen bilimsel ya da her zaman faydalı, bizi geliştirecek ve olumlu yönde değiştirecek şeyler olmasa da bu hemen, o anda fark edebildiğimiz bir durum değildir. İnsan, dış dünyadan ona doğru gelen, duyuları aracılığıyla algıladığı, bu yolla zihnine sızan her bilgiyi sorgulamayı, o gün olduğu kişinin eleğinden geçirmeyi zamanla öğrenir. Tabii elek de zamanla gelişir. Ancak bu da herkes için gerçekleşmez. Dolayısıyla, o gün gelene kadar insan, aklı başında olsa asla benimsemeyeceği bazı düşünceleri, fikir ve görüşleri alır ve sahiplenir. Hatta bununla da kalmaz, savunur ve yaymaya çalışır.

Ancak son yüz bin yıldır, bildiğimiz anlamda var olan homo sapiens, yani bilen/akıllı insan içine düştüğü karanlık dünyayı aydınlatma ihtiyacı hissetmiştir. Yanıtını bilmediği ama belirli döngülerle tekrar tekrar yaşadığı, maruz kaldığı, fiziksel ve psikolojik olarak etkilendiği konu, olay ve durumları açıklığa kavuşturmayı istemiştir. Haksız bir istek de değildir hani. Zira, akıllı insan unvanını hak etmesi ve bunu sürdürebilmesi için de etrafında gördüğü ve nedeni bilinmeyen olgulara karşı merak, sorgulama ve yanıt bulma gibi duygu, düşünce ve eylemlere sahip olması zaten beklenebilecek olandır.

Şimşeğin neden çaktığını, yıldırımın neden düştüğünü, gece ve gündüzün nasıl olduğunu, yerin yerinden oynamasına neyin sebep olduğunu, kışı ve yazı var edenin ne olduğunu bilmeyi istemenin doğal olduğunu bugün hiçbir insanın yadırgayacağını sanmam. Çünkü bu merak, insanı bugün olduğu seviyeye getiren en temel duygulardan biridir. Bugün insanlığın elinde her ne varsa bunların çoğu bu merakın ve sorgulamanın üzerine kurulmuştur. Var olmuş, var olan ve var olacak olan her şeyde yine insanın merak duygusunun ve sorgulama becerisinin bir yansıması bulunabilecektir. Ancak, bugün üzerine konuşması bu kadar kolay olan hiçbir şeyin inşası bu kadar kolay olmamıştır.

Doğa bilimleri, milattan önceden bu yana binlerce insan tarafından büyük bir arzu ve iştahla gerçekleştirilmiş felsefi düşünce ve çalışmaların üzerinde şekillenmiş gerçek arayışının zamanla yöntemli bir hale gelmesi ve bağımsız alanlara ayrılması sonucunda ortaya çıkmıştır. Yani, eğer ki “İnsanın merakı ve sorgulama çabası neye yaramıştır?” diye düşünenler varsa yanıt çok açık ve ayrıca çok da güçlüdür. Bugün sahip olduğumuz birçok bilgi ve onlardan ürettiğimiz yeni bilgi ve somut çıktılar genel anlamda felsefenin ve bilimin bize bir armağanıdır. Çünkü, felsefe insanlığın binlerce yıldır biriktirdiği bilgileri sorgulayarak neden-sonuç ilişkileri içerisinde değerlendirmiş, bilim ise bu bilgi birikimini sistematik yöntemlerle sınayarak yeni bilgiler üretmiştir.

Milattan önce 6. yüzyıl civarlarında ortaya çıktığı düşünülen bugünkü anlamda felsefe, yaklaşık 2.500 yıldır insanlığa hizmet etmektedir. Ancak, homo sapiensin etkin bir varlık olmaya başladığı zamanı, yani 70 ila 100 bin yıl öncesini başlangıç noktası olarak alırsak insanlığın felsefeye adadığı sürenin çok da uzun olmadığı........

© İz Gazete