6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (HUAK) m.2/1 (b) bendine göre arabuluculuk; tarafların, sistematik teknikler uygulanarak bir araya getirildiği, iletişim süreci kurularak çözümü kendilerinin üretmesini amaçlayan ve gerektiğinde çözüm önerisi de sunabilen tarafsız üçüncü kişi yardımıyla yürütülen uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu tanım çerçevesinde arabuluculuğun temel unsurları: bağlayıcı karar yetkisinin bulunmaması, taraf iradesinin belirleyici olması, sürecin sözleşmesel karakter taşımasıdır.

2- MAHKEME KARARI HALİNE GELEN ARABULUCULUK SONUCU YAPILAN MİLLETLERARASI SULH ANLAŞMALARI

Arabuluculuk sonucunda yapılan milletlerarası sulh anlaşmalarının Türkiye’de uygulanması incelenirken ikili ayrım yapılmalıdır. Bu ayrımdan ilki, sulh anlaşmasının arabuluculuğun yapıldığı ülkede mahkeme kararı haline gelmesidir. Yabancı mahkeme kararının uygulanabilmesi için tanıma ve tenfiz kurumları karşımıza çıkar. Tanıma ve tenfiz, yabancı kararların üçüncü ülkede teşmilidir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 58/1 uyarınca tanıma, yabancı mahkeme ilamının kesin delil yahut kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi için yabancı ilamın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitidir. MÖHUK m. 60/1 uyarınca tenfiz, yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilamların Türkiye'de icra olunabilmesi için yetkili Türk mahkemesi tarafından karar verilmesidir. MÖHUK m. 51/1 uyarınca tenfiz kararları hakkında asliye mahkemesi görevlidir. MÖHUK m. 51/2 uyarınca bu kararlar kendisine karşı tenfiz istenen kişinin Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sakin olduğu yer mahkemesinden, Türkiye'de yerleşim yeri veya sakin olduğu bir yer mevcut değilse Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinden istenebilir. Tenfizi istenen yabancı mahkeme kararının MÖHUK m. 54’teki şartları sağlaması gerekir. Buna göre;

· Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk........

© Hukuki Haber