Türkiye ekonomisinin en geniş şirket röntgeni çekildi. Mikrodan büyüğe yaklaşık 1 milyon 151 bin şirketin bilançosunu kapsayan 2025 Sektör Bilançoları, ekonomideki dezenflasyon sürecinin şirketler tarafındaki faturası hakkında önemli ipuçları veriyor.

İlk bakışta rakam olumlu görünüyor. Şirketlerin toplam net dönem kârı 2025 yılında 2 trilyon 238 milyar liraya yükselmiş. Bir önceki yıla göre artış yüzde 11,6.

Fakat biraz daha yakından bakınca bu artışın aslında şirketler açısından ne kadar mütevazı olduğu ortaya çıkıyor.

Çünkü 2025 yılı tüketici enflasyonu yüzde 30,89 oldu. Yani şirketlerin toplam kârındaki nominal artış, fiyatlar genel seviyesindeki artışın yalnızca yaklaşık üçte biri kadar.

Üstelik bu ilk kez yaşanmıyor.

2024 yılında şirketlerin net dönem kârı 2 trilyon 4 milyar liraya çıkmıştı. Bir önceki yıla göre artış yalnızca yüzde 5,7'ydi. Oysa 2024 enflasyonu yüzde 44,38 olmuştu.

Başka bir ifadeyle şirketler iki yıldır nominal olarak kârlarını artırıyor ama enflasyon karşısında kâr üretme güçlerini koruyamıyor.

Bence bilançoların asıl söylediği şu: Türkiye ekonomisi bir süredir yalnızca dezenflasyon değil, aynı zamanda bir “kâr kıtlığı” döneminden geçiyor.

Dezenflasyon programının mantığı zaten iç talebi yavaşlatmak üzerine kurulu.

Para politikası sıkılaştırıldı, faizler yükseltildi, kredi pahalılaştı, maliye politikası da talebi sınırlayıcı yönde kullanıldı.

Sonuçta 2024 yılında ekonomi yüzde 3,3, 2025'te ise yüzde 3,6 büyüdü. TÜİK'in 2025 verisine göre cari fiyatlarla GSYH yüzde 41,3 artarak 63 trilyon liraya ulaştı. Reel büyüme ise yüzde 3,6'da kaldı.

Bu büyüme oranları Türkiye'nin uzun dönem ortalamasının altında kaldı.

Üstelik içerideki yavaşlamayı dış talep de yeterince telafi edemedi.

İhracatçı açısından tablo daha da zorlaştı. Kurun reel olarak değerlenmesi, özellikle yüksek ithal girdi kullanan ve fiyat rekabeti yoğun sektörlerde ihracatçıların marjlarını baskıladı. Bunun üzerine ihracatçıya yönelik döviz dönüşüm desteğinin yükseltilmesi, kredi imkânlarının genişletilmesi ve çeşitli vergi desteklerinin devreye sokulması gerekti.

Yani şirketlerin problemi yalnızca “satış yapamamak” değildi. Satıştan yeterli kâr çıkaramamak daha büyük problem haline geldi.

Kârın dolar karşılığı daha çarpıcı

İşte bilançoları farklı bir gözle okumamızı sağlayan hesap burada.

2025'te 2 trilyon 238 milyar liralık toplam net kârı yılın ortalama dolar kuruyla çevirdiğimizde yaklaşık 56,7 milyar dolar ortaya çıkıyor.

2024'te 2 trilyon 4 milyar liralık kâr, yaklaşık 61 milyar dolara denk geliyordu.

2023'te ise 2024 kârının yüzde 5,7 arttığını geriye doğru hesapladığımızda yaklaşık 1,90 trilyon liralık kâr ortaya çıkıyor. Ortalama kur üzerinden bu da yaklaşık 80 milyar dolar demek. Ortaya çıkan tablo şöyle:

2023 yaklaşık 80 milyar dolar.

2024 yaklaşık 61 milyar dolar.

2025 yaklaşık 57 milyar dolar.

TL cinsinden baktığınızda 2023'ten 2025'e şirketlerin........

© Habertürk