menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ünvan Başka, Yetkİnlİk Başka; Makam Başka, Lİyakat Başka

29 0
30.10.2026

Bir koltuğa oturmakla o koltuğun hakkını vermek aynı şey değildir.

Hayatın her alanında karşımıza çıkan önemli bir soruyla başlayalım: İnsanları sahip oldukları unvanlarla mı değerlendiriyoruz, yoksa ortaya koydukları değerlerle mi?

Bir insanın unvanı olabilir; peki, o unvanı taşıyacak bilgiye, birikime ve yetkinliğe sahip midir? Bir makamda oturabilir; peki, o makamın gerektirdiği sorumluluğu üstlenebilecek liyakati var mıdır?

Bu sorular yalnızca bireylerin niteliğini değil, kurumların işleyişini ve toplumların gelişmişlik düzeyini de ilgilendirir.

Çünkü unvan, insana verilen sıfattır; yetkinlik, o sıfatın içini dolduran birikimdir. Makam, bulunulan yerdir; liyakat ise o görevi hak etmenin gerekçesidir.

Ne var ki bazen görünüş gerçeğin, güç erdemin, unvan ise niteliğin önüne geçebiliyor. Oysa bir kartvizitte yazan sıfat, insanın ne bildiğini; bir makamın kapısındaki isim de o görevin hakkını verip veremeyeceğini tek başına göstermez. Bunların gerçek ölçüsü bilgi, deneyim, kararların niteliği ve sorumluluk anlayışıdır.

Üstelik liyakat yalnızca işi bilmekten ibaret değildir. Dürüstlük, adalet, tarafsızlık, vicdan ve hesap verebilirlik de liyakatin ayrılmaz parçalarıdır. Çünkü bilgili olmak başka, bilgiyi toplumun yararına kullanmak başkadır. Güç sahibi olmak başka, o gücü adaletle kullanabilmek başkadır.

Liyakat yoksa güven de zedelenir

Bir kurumu düşünelim. Başına alanında yetkin, deneyimli ve adaletli bir yönetici getirildiğinde yalnızca işler daha sağlıklı yürümez; çalışanların emeğe, kuruma ve geleceğe duyduğu güven de güçlenir.

Peki, aynı göreve yeterliliği yerine kişisel yakınlığı veya güçlü ilişkileri nedeniyle tercih edilen biri getirildiğinde ne olur?

İşini iyi yapanlar geri planda kalır. Emek verenler, çabalarının karşılığını alamadıklarını düşünür. Gençler ise çalışmanın, öğrenmenin ve kendilerini geliştirmenin tek başına yeterli olmadığına inanmaya başlar.

Böylece tehlikeli bir anlayış yerleşir: Başarmak için yetkinleşmekten çok, doğru kişilere yakın olmak gerekir.

Liyakatin geri........

© Habererk