menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sarıkamış

19 0
29.12.2025

Bu makalemi Bedrin aslanları kadar kahraman olan Sarıkamış şehitlerine Fatihalarla ithaf ediyorum.

Abdülaziz Hanın devrilmesini ve şehit edilmesini, ihtilalin lideri Hüseyin Avni Paşanın infazını ve 5. Murat’ın zayıflığını fırsata çevirmek isteyen Sırplar, arkalarına Rusya’yı alarak isyan ettiler. Amaçları özerk Sırp Prensliğinin topraklarını genişletmekti. Ama beklenen olmadı. Kısa süre önce isyan eden Bulgar ihtilalcilerini ezen Osmanlı orduları Sırpları da dağıttı.

Rusya’nın ‘’Osmanlı ordularının Hıristiyanlara katliam yaptığını’’ gerekçe göstererek müdahale edeceğini ilan etmesinden sonra tarafların anlaşmasını sağlamak için başarısızlıkla sonuçlanan İstanbul Konferansı düzenlendi. Bu esnada 5. Murat hal edilmiş, tahta 2. Abdülhamit Han geçmişti. Yeni sultan ordunun durumunu bildiğinden savaş istemiyordu. Ama rejim Meşrutiyetti, güç meclisteydi.

Çar da savaşı Rus ordusu kazansa bile Batılıların müdahale edeceğini anladığından savaşa karşıydı. Padişah’ın yoğun gayretleri neticesinde bir köyün özerk prensliğe verilmesi karşılığında taraflar anlaştı. Fakat padişahın mebuslarla 1-1 ve gruplar halinde görüşmesine rağmen, mensuplarının @’ı gayrimüslim, p’i gayri Türk olan meclis anlaşmayı kabul etmedi ve alkışlarla, zafer naralarıyla Rusya’ya savaş ilan edildi.

Rus orduları beklemedikleri bir zafer kazanarak batıda Yeşilköy’e kadar geldiler. Büyük devletler müdahale etmeseydi önlerinde hiçbir engel yoktu. İstanbul’u alabilirlerdi. Doğu’da önce Kars’ı sonra çevresini ele geçirdiler. İşgali sürdürebilir Doğu Akdeniz’i ve Doğu Karadeniz’i işgal edebilirlerdi ama batıda yaptıkları gibi doğuda da durdular.

Osmanlı İngiltere’ye Mısır ve Kıbrıs’ı, Fransa’ya Tunus’u söz vererek Rumeli topraklarının bir kısmını ve Kars ve çevresi dışındaki Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz’i kurtardı. Bu anlaşmadan sonra Rusya, Ankara’nın doğusuna ve Urfa’nın kuzeyine demiryolu yapılmasını savaş sebebi sayacağını Babıali’ye bildirdi. Ruslar savaştan hemen sonra demiryolu yapımına başlayarak Kars’ı çarlığın demiryolu sistemine bağladılar.

Osmanlının Doğu Anadolu’ya demiryolu yapmasının engellenmesi ve ilk iş olarak Kars’a demiryolu getirilmesi Rusların Doğu Anadolu’yu işgal etmeyi planladığını gösteriyordu.........

© Habererk