Savaşın galibi kim?
Daha önce kaleme aldığımız makalelerde savaştan en çok Rusya’nın karlı çıktığını vurgulamıştık. Bu makalemizde savaşın galibini netleştireceğiz. Savaşta galip gelmek, karlı çıkmak anlamına gelmiyor. Bilakis çağımızda savaşa katılanlar her durumda kaybediyor. Savaşa katılmayanlar ise süreci iyi yönetirlerse, şartlar da el verirse katılmadıkları savaştan kar ediyorlar.
Modern savaşlarda savaşın, taraflardan birinin mutlak galibiyetiyle sonuçlanması istisnadır. Kıbrıs ve Suriye’de Türkiye, Karabağ’da Azerbaycan mutlak zafer kazandılar. Ama dediğimiz gibi bunlar istisnadır. Genelde taraflar kısa süre savaşırlar. Yenişemeyeceklerini anlarlar. Araya arabulucular girer ve sulh sağlanır. Mesela 2025 yılında gerçekleşen Hindistan-Pakistan, Tayland-Kamboçya ve Ruanda-Kongo savaşları böyleydi.
Bazen savaşın galibi, aslında en büyük mağluptur. Zira savaşı kazanarak daha doğrusu kazanmasına rağmen batağa saplanmıştır. Galibin bataktan kurtulmak için kazanımlarından vazgeçmesi, bazen de üstüne bedel ödemesi gerekir. Mesela ABD’nin Irak ve Afganistan savaşlarıyla SSCB’nin Afganistan’ı işgali böyledir.
Zafer kazanamayacaklarını anlayarak veya savaşı kazanmanın maliyetinin ağır olduğunu görerek geri adım atan devletler, ödeyecekleri bedeli sınırlarlar. Bunu yapmayanlar debelendikçe batarlar. Rusya açısından Ukrayna savaşı böyledir. Maksimum bir hafta sürer diye başlattıkları savaş beş yıldır sürüyor. Rusya her açıdan kan kaybetmesine rağmen hedeflerini gerçekleştirmeden ateşkese razı olmuyor. Süre uzadıkça zarar büyüyor.
ABD-İsrail ittifakının hedefi rejimi devirmekti. Planları 4-5 günlük yoğun bombardımandan ve rejimin önderlerinin öldürülmesinden sonra halkın sokaklara dökülmesi ve azınlıkların isyan etmesiydi. Üst düzey yöneticilerini ve komutanlarını kaybeden devlet ve ordu kaosa sürüklenecek ve neticede rejim devrilecekti. Bu plan işlemedi. Dini lider ve yakın çalışma arkadaşları katledildi. Fakat ne kaos oldu ne de halk ısrarlı çağrılara rağmen sokaklara döküldü. Bu yolla rejimin devrilmeyeceği görüldü.
Planın istendiği gibi sonuçlanmaması ve İran’ın beklenmeyen hamleler yapması savaşı öngörülenden daha maliyetli yaptı. İran’ın Hürmüz Boğazını kapatması ve Körfez devletlerine saldırması petrol fiyatlarını fırlattı. Savaşa hazır olmayan Körfez........
