Çağdaş İslam Dünyası: 3. Balkanlardaki Müslümanlar
Avrupa kıtasının güneydoğu kesiminde, İtalya Yarımadası'nın doğusu, Anadolu'nun kuzeybatısında yer alan, coğrafi ve kültürel bölgeye, kısaca Balkan Yarımadası’na Balkanlar denmektedir. Yugoslavya’nın dağılmasından sonra kurulan devletler; Hırvatistan, Sırbistan, Karadağ, Kosova, Slovenya, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Bosna-Hersek, Bulgaristan, Yunanistan ve Trakya'yı içine alan bölge Balkanlar olarak adlandırılır. Bölgeye, kültürel ve tarihî nedenlerle bazen Macaristan ve Moldova da dahil edilmektedir
Kelimenin yapısında yer alan Balkan kelimesinin, "sarp ve ormanlık sıradağ; sık ormanla kaplı dağ; yığın, küme; sazlık, bataklık" gibi anlamları vardır. Bölge adını batıdan doğuya uzanan ve Bulgaristan’ı ikiye bölen dağ silsilesinden almıştır. Önceleri bu sıradağların adı olarak kullanılan Balkan, daha sonraları tüm bu bölge için kullanılmaya başlanmıştır. Dünyadaki diğer dillere de Türk dilinden geçmiştir. Bölge için bazı yayınlarda Güneydoğu Avrupa terimi de kullanılır.
Balkanlar, güneybatıda Adriyatik Denizi ve İyon Denizi; güneyde Akdeniz; güneydoğuda Ege Denizi, Marmara Denizi; doğuda Karadeniz ile çevrili bir yarımadadır. Kuzey sınırlarını Tuna, Sava ve Kupa nehirleri oluşturur. Kuzeybatıdan (Trieste Körfezi) güneye ve doğuya dek olan bölge sınırları denizlerle çevrilidir:
Balkanlar'ın bazı kısımlarındaki çok yönlü geri kalmışlık sebebiyle bölge genel olarak, Avrupa'nın sorunlu yerlerinin, kriz bölgelerinin başında kabul edilir. Osmanlı İmparatorluğu’nun bölgedeki hükümdarlığının bitişinden itibaren Balkanlar’ın paylaşımına dair sıkıntılar günümüze dek sürmüştür. Bölgede, 49 milyon civarında insan yaşar.
BALKANLARDAKİ MÜSLÜMANLAR
BM verilerine göre Balkanlarda her beş kişiden biri Müslümandır. İslam Güneydoğu Avrupa’da toplu olarak ikinci din durumundadır. Bu bölgede İslam sayıca en çok Arnavut ve Boşnaklar tarafından temsil edilmektedir.
Balkanlar, Osmanlının 14. ve 15. yüzyılda bölgeye hâkim olmasından itibaren hızla İslamlaşmaya başlamıştır. Balkanların Osmanlı tarafından Anadolu’daki birçok şehirden önce fethedilmesi bölgenin İslam’la olan münasebetinin ne kadar derin olduğunun bir göstergesidir.
20. yüzyıla gelindiğinde cami, medrese, han, kervansaray........
