1864… Sadece bir tarih değil, bir halkın hafızasına kazınmış derin bir kırılma, kopuş ve yeniden tutunma hikâyesidir. Kafkasya’nın kadim halklarından Adige’ler, yani Çerkesler, o yıllarda yurtlarından sürgün edilerek Anadolu topraklarına savruldular. Geride bırakılan topraklar, anılar ve kayıplar kadar; yeni bir hayat kurma iradesi ve direnç de taşındı bu topraklara. Anadolu, tarih boyunca nice göçlere, acılara ve umutlara ev sahipliği yaptı. Adige halkı da bu coğrafyada sadece var olmayı değil, kök salmayı başardı. Geldikleri günden bu yana yaşadıkları zorluklara rağmen, bu ülkenin bir parçası olmayı seçtiler. Sadece kendi kültürlerini yaşatmakla kalmadılar, aynı zamanda bu toprakların ortak değerlerine katkı sundular. Yeri geldi üretimde, yeri geldi sanatta, yeri geldi cephede… Bu ülkenin kaderiyle kendi kaderlerini birleştirdiler. Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’nun dört bir yanında olduğu gibi Çerkes köylerinden de cepheye giden gençler vardı. Bu toprakların bağımsızlığı için can verenler arasında Adige gençlerinin de bulunması, aslında aidiyetin en güçlü göstergesiydi. Çünkü vatan, sadece doğulan yer değil; uğruna fedakârlık yapılan, uğruna mücadele edilen yerdir. Adige kültürü, zenginliği ve derinliğiyle dikkat çeker. Gelenekleri, dansları, müziği ve özellikle de toplumsal yaşamı düzenleyen “Xabze” anlayışı; saygıyı, disiplini ve dayanışmayı merkeze alır. Bu kültür, sadece bir etnik kimliğin değil, aynı zamanda evrensel insani değerlerin de taşıyıcısıdır. Misafirperverlikleri, büyüğe saygı, küçüğe sevgi anlayışları; Anadolu’nun kadim değerleriyle örtüşerek güçlü bir uyum yaratmıştır. 1965 yılından bu yana Samsun’da faaliyet gösteren Adige dernekleri, bu kültürel mirası yaşatma ve gelecek kuşaklara aktarma konusunda önemli bir sorumluluk üstlenmiştir. Bu konudan bahisle Adige Kültür Derneği de Atakumda sadece bir araya gelinen sosyal alanları değil; aynı zamanda kültürün, dilin ve kimliğin korunduğu, paylaşıldığı ve yaşatıldığı merkezdir. Atakum halkıyla kurulan bu köprü, karşılıklı anlayışı ve zenginleşmeyi beraberinde getirmiştir.

Özellikle Atakum’da yürütülen kültürel etkinlikler, bu birlikteliğin en somut örneklerinden biridir. Atakum Belediyesi’nin katkılarıyla kurulan Adige Kültür Parkı'nda düzenlenen etkinliklerde Adige Kültür Derneği, kendi kültürünü mahalle sakinleriyle ve Atakum halkıyla paylaşmaktadır. Bu tür organizasyonlar, sadece bir kültürün tanıtımı değil; aynı zamanda toplumsal kaynaşmanın, birlikte yaşama bilincinin ve ortak geleceğin inşasının da önemli bir parçasıdır. Bugün baktığımızda görüyoruz ki, farklılıklar bir ayrışma sebebi değil; aksine bir zenginlik kaynağıdır. Adige kültürünün Samsun’da, özellikle Atakum’da yaşatılması ve paylaşılması; bu zenginliğin en güzel örneklerinden biridir. Kültürler birbirine değdikçe çoğalır, paylaşıldıkça derinleşir. 1864’te başlayan o zorlu yolculuk, bugün Anadolu’nun birçok yerinde kök salmış, yaşamın doğal bir parçası haline gelmiştir. Adige halkının hikâyesi; acının, direncin, uyumun ve katkının hikâyesidir. Bu hikâye, sadece bir topluluğun değil, aynı zamanda bu toprakların ortak hafızasının bir parçasıdır. Ve belki de en önemlisi şudur: Geçmişin acılarını unutmadan, ama geleceği birlikte kurma iradesiyle… Çünkü bu topraklar, birlikte yaşamanın anlamını en iyi bilenlerin yurdudur.

© Gazete Gerçek