Sanal ve Gerçek Dünyada Ahlaklı Nesiller için Yeni Bir Gelecek İnşa Etmek ?

Doğru Pekiştirme, Övgüden Öte, Aynaya Bakmak, Dengede Olmak, Süreç, Ahlak …

Eğitim, sadece bilgiyi aktarmak değil, aynı zamanda öğrencilerin karakterlerini, özgüvenlerini ve öğrenmeye olan tutkularını şekillendiren bir süreçtir. Kısacası biraz da şevk, heyecan, gaz verme yöntemidir, işidir.

Ancak bu gaz verme işi dengeli olmalı. Dengeyi kaçırdığımızda neler olabileceğini asla kestiremeyiz. Aşırı özgüven sahibi ve patlamaya hazır enerji topu gibi ortada gezen kişileri de görebiliriz.

Aman dikkat!

Eğitim sistemimizde, öğretmenlerin bu zorlu ama bir o kadar da kutsal görevini yerine getirirken ellerindeki en güçlü araçlardan biri pozitif pekiştirmedir. Bu etkili değnek, öğrencilerin içindeki potansiyeli ortaya çıkarır ve onları daha iyiye, daha güzele yönlendirir. Tadında, dozunda ve yerinde kullanıldığı takdirde kesinlikle işe yarar.

Onurlandırma, onaylama, takdir etme, aferin, yapabilirsin sen! iyi gidiyorsun, iltifat, motivasyon vb. anlamlarına gelen pozitif pekiştirme sadece eğitim hayatı için değil eğitim hayatının dışında kalan hayat için de çok ama çok önemli.

Pozitif pekiştirme, doğru davranışları ödüllendirerek ve takdir ederek öğrencileri motive etme sanatıdır. Dikkat edin sanat ifadesini kullandık. Biliyorsunuz, sanat en geniş ve en genel anlamıyla üretkenliğin ve hayal gücünün ifadesi olarak anlaşılır. Motivasyonu üst seviyelere taşımak için birçok şey denemeliyiz.

Bu, illaki büyük hediyeler ya da maddiyata dayalı ödüller anlamına gelmez. Bazen en etkili pekiştirme, bir gülümseme, bir alkış, hatta basit bir “Aferin” sözü olabilir. Ama tam yerinde, inanarak ve samimiyetle yapılmalı bunlar. İşte o zaman tadından yenmez!

Mesela, bir öğrenci sessizce sırasını beklediğinde ona “Ne kadar sabırlı ve düşüncelisin, harika bir örnek oldun sırayı bozmadan, bozanları da nazikçe uyararak örnek oldun, ödevi çok iyi yapmışsın tüm boş soruları yuvarlak içine almış ve yanlış sorulara soru işareti koymuşsun, teneffüste elindeki çikolatanın yarısını arkadaşına verdiğini gördüm, ne güzel bir paylaşım ve ne müthiş bir davranış! vb.” demek, sadece o öğrenciyi değil, tüm sınıfı olumlu bir davranış sergilemeye teşvik eder.

Bu tür sosyal pekiştirmeler, çocukların kendilerini değerli hissetmelerini ve sınıf ortamına aidiyet duygusu geliştirmelerini sağlar.

Maddiyata dayalı ödüller yerine, öğrencilerin ilgisini çekebilecek etkinlik pekiştirmeleri de harika bir alternatiftir. Örneğin, ödevini zamanında tamamlayan bir öğrenciye, 5 dakika boyunca en sevdiği hikâye kitabını okuma izni vermek veya sınıfça tamamlanan bir hedefin sonunda, tüm öğrencilere en sevdikleri bir oyunu oynamaları için kısa bir mola vermek, onları öğrenme sürecinin bir parçası olmaya daha istekli hale getirir. Bu yöntem, öğrencilerin kendi öğrenme yolculuklarının bir parçası olduklarını hissetmelerine yardımcı olur.

Ancak, pekiştirme sürecinde dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır. Etkili övgü, sadece “Aferin” demekten çok daha fazlasını içerir ve üç temel adımı vardır.

İlk olarak, çocuğun çabasını takdir ettiğinizi belirten sözlü veya sözsüz bir onay gösterin. İkinci olarak, bu övgüye neden olan davranışı net bir şekilde tanımlayın. Örneğin, “Ne kadar güzel bir cümle!” demek........

© Fikir Kazanı